Doe deze 16 tuinklusjes in november (en sommige juist liever niet)

Terwijl de tuin langzaam steeds herfstiger wordt, zijn er nog genoeg dingen die je kunt aanpakken. Van een veilige overwinteringsplek voor tuinvogels tot het beschermen van je planten tegen kou: met deze 16 tuinklusjes maak je goed gebruik van de novemberdagen. En ook voor het komende voorjaar kun je nu al iets doen.

Heb je al groene vingers of wil je die juist ontwikkelen? Dan is de checklist van Gardeners’ World magazine wat voor jou. Onze redactie van tuinexperts maakt wekelijks een lijstje met tips en klusjes die je nu in de tuin kunt doen, of dat nu een balkon, stadstuin, pluktuin, siertuin of moestuin is. Bekijk hieronder de beste tuinklusjes voor week 46 in november.

Tuinier je op zware kleigrond of is de bodem door alle regen erg drassig geworden? Graaf dan je dahliaknollen alvast op voordat ze in de natte grond gaan rotten. Je kunt ze vervolgens laten overwinteren, zodat je volgend jaar opnieuw van hun bloemen kunt genieten.

Gebruik niet meer tuinverlichting dan nodig is. Vogels slapen onrustiger door kunstlicht en trekvogels, zoals de pestvogel (foto), die ’s nachts vliegen kunnen erdoor gedesoriënteerd raken. Ook vleermuizen en nachtvlinders ondervinden hinder van te veel licht. Monteer daarom een tijdschakelaar of bewegingssensor, zodat de verlichting alleen brandt wanneer je die echt nodig hebt.

Wacht niet tot de eerste koude nachten je verrassen. Beplak de beglazing van je kas alvast met bubbeltjesplastic om extra isolatie aan te brengen. Zo bereid je de kas voor op dalende nachttemperaturen en kun je planten beter beschermen tegen vorst.

Staat er nog boerenkool of een andere winterharde koolsoort in je moestuin? Dek de planten dan af met netten om te voorkomen dat duiven van je groenten eten. Zo bescherm je de koolgewassen die je de komende tijd nog wilt oogsten.

Wil je volgend jaar meer bestuivers naar je tuin lokken? Zaai dan nu kruisdistels, lievevrouwebedstro, monnikskap, akelei en gulden sleutelboem. De zaden hebben een koudeperiode nodig (koudekiemers) om goed te kunnen ontkiemen. Zaai ze in losse potjes of zaaitrays en zet ze gedurende de winter in een onverwarmde kas. Geef af en toe water. In het voorjaar komen de zaailingen op en uiteindelijk zorgen de bloemen voor voedsel voor allerlei bestuivers.

Misschien ziet je lavendel er wat rommelig uit, maar pak de snoeischaar er nu niet meer bij. Door lavendel in deze periode te snoeien, kan kou en vorst de struik beschadigen of zelfs doden. De topgroei die nu nog aan de plant zit, biedt bescherming tijdens de winter. Wacht dus met lavendel snoeien tot een geschikter moment.

Een nestkast is niet alleen handig tijdens het broedseizoen. Ook in de winter kunnen vogels zoals koolmezen, pimpelmezen en mussen er beschutting vinden. Controleer eerst of de kast niet meer in gebruik is. Verwijder daarna het oude nestmateriaal, veeg de binnenkant grondig uit en maak de kast schoon met heet water. Laat hem goed drogen voordat je er eventueel wat droog isolatiemateriaal, zoals wol, hooi of houtwol, in doet. Zo maak je van een oude nestkast een winterverblijf voor vogels.

Zijn je tomatenplanten en komkommerplanten in de kas aan het verwelken? Haal de planten dan weg en doe het afgestorven materiaal op de composthoop. Zo ruim je de resten van het afgelopen groeiseizoen op en kun je het plantenmateriaal opnieuw benutten als compost.

Je kunt aardperen oogsten zodra de bloemen zijn verwelkt. De knollen zijn alleen niet lang houdbaar nadat je ze hebt opgegraven. Oogst daarom tot eind februari steeds alleen de hoeveelheid die je daadwerkelijk wilt gebruiken. Laat de overige knollen voorlopig in de grond zitten. Knollen die blijven zitten, kunnen in het voorjaar bovendien weer uitlopen.

Heb je nog lege bloempotten en zaaibakken staan? Was ze dan allemaal goed schoon en berg ze netjes op, bijvoorbeeld onder de rekken in je kas. Zo heb je straks een voorraad schone potten en bakken klaarstaan zodra het nieuwe zaaiseizoen begint.

Heb je afgelopen zomer planten gestekt? Kijk dan of je stekken inmiddels verpot kunnen worden. Denk bijvoorbeeld aan Verbena, Salvia en geraniums. Door ze nu te verpotten, kunnen de jonge planten verder groeien voor het komende seizoen.

Heb je een kweepeer (Cydonia) in de tuin? Kort dan de takken met ongeveer een derde van hun lengte in. Dun ook zwakke takken uit om de kroon opener te maken. Daarmee verklein je de kans op bladvlekkenziekte.

Heb je een vijver waarin vissen, kikkers, salamanders of waterinsecten overwinteren? Denk dan alvast na over wat je doet wanneer er langdurige vorst wordt voorspeld. Vooral in kleine en ondiepe vijvers kan een langdurig gesloten ijslaag problemen veroorzaken, doordat de gasuitwisseling wordt belemmerd en dieren kunnen doodvriezen als de diepte gering is.

Je kunt dit helpen voorkomen door een bosje riet in het water te zetten of een geschikt beluchtingspompje te gebruiken. Lees ook hoe je een vijver veilig ijsvrij houdt. Hak bijvoorbeeld nooit een gat in het ijs, want de drukgolven kunnen overwinterende dieren beschadigen.

Op het gazon kunnen gevallen bladeren zich in deze tijd snel ophopen. Hark ze daarom regelmatig van het gras, zodat ze daar niet blijven liggen wegrotten. Op die manier help je je gazon gezond te houden tijdens de natte herfstmaanden.

De uitgebloeide halmen van siergrassen hoeven nu nog niet weggeknipt te worden. Laat de pollen voorlopig met rust: ze vormen een isolerende laag die de plant beschermt tijdens de koudere maanden. Bovendien kunnen siergrassen ook in de winter nog prachtig zijn om naar te kijken. Wacht met snoeien tot het einde van de winter of het begin van het voorjaar, afhankelijk van de soort. Bekijk ook welke siergrassen je beter helemaal niet kunt snoeien.

November is een uitstekend moment om tulpenbollen te planten. Zet ze in potten of borders, op een diepte van ongeveer drie keer de hoogte van de bol. Controleer wel eerst de grond: die mag vochtig zijn, maar niet drijfnat. In te natte grond kunnen de bollen namelijk gaan rotten. Zo leg je nu alvast de basis voor prachtige tulpen in het voorjaar.

Extra tip: heb je zware grond? Maak het gat dan iets dieper en leg er eerst een laagje steentjes of schelpen in, gemixt met wat zand. Dat helpt bij de drainage.

Heb je de tuinklusjes van vorige week nog niet allemaal afgevinkt? Bekijk dan ook de checklist van week 45. Ontvang elke vrijdag automatisch de nieuwste checklist voor de tuin in je mailbox door je gratis te abonneren op de wekelijkse nieuwsbrief van Gardeners’ World magazine.

De herfst is nog lang niet voorbij! In het nieuwste novembernummer van Gardeners’ World magazine ontdek je welke bomen je nu kunt planten, hoe je meer structuur aanbrengt in je tuin en welke snoeiklussen je deze herfst en winter kunt aanpakken. Monty Don blikt terug op zijn tijd als presentator van Gardeners’ World en deelt zijn plannen voor de toekomst. Ook vind je volop inspiratie voor wintergroene vaste planten, het overwinteren van dahlia’s en een kleurrijke tuin in het nieuwe seizoen.