6 dingen die je in de herfst kunt doen voor vogels in je tuin

Nu de herfst begonnen is zijn vogels, en andere tuindieren, volop bezig met het voorbereiden op de koudere maanden. Als tuinier kun je ze daar zeker een handje bij helpen! Bekijk onze tips voor tuinvogels in de herfst.

In de herfstmaanden zijn veel dieren bezig met hun voorbereidingen op de winter of hun winterslaap. Allerlei zoogdieren leggen nu voedselvoorraden aan voor de winter, meestal noten en granen. Ook sommige vogels doen dit: de Vlaamse gaai staat erom bekend dat hij noten verstopt om later om te kunnen eten.

Ook vliegen er nog volop bestuivers, zoals wilde bijen, wespen, vlinders en nachtvlinders. Verreweg de meeste zullen uiteindelijk sterven voordat de winter begint. Heel anders is dat voor bijvoorbeeld hommelkoninginnen en wespenkoninginnen, die de winter moeten zien te overleven. Ook sommige vlinders overwinteren hier, terwijl andere soorten juist wegtrekken naar het zuiden, zoals distelvlinders en luzernevlinders.

Wat nu ook speelt is de vogeltrek. Miljoenen vogels trekken van hun broedgebieden in het noorden en oosten van Europa naar het zuiden van Europa, en vaak nog veel verder tot diep in Afrika. Op hun toch zijn ze op zoek naar veel eten en schuilplekken, en dat is precies waar jij als tuinier goed bij kunt helpen!

Met deze tips help je (trek)vogels in de tuin. Van het maken simpele vogelbadjes tot het creëren van schuilplaatsen.

Vogels zijn dol op water, niet alleen om te drinken maar ook om te badderen. Zo blijven ze schoon en kunnen ze hun verenkleed goed onderhouden. Belangrijk als je zo’n lange trektocht moet afleggen, of wanneer je op je allersterkst moet zijn om de winter te overleven. Maak een simpel vogelbadje of leg een mini-vijver aan. Bovendien is water ook belangrijk voor allerlei andere dieren in de herfst, zoals egels, insecten en amfibieën.

Om ervoor te zorgen dat vogels de winter overleven of hun soms duizenden kilometers lange tocht goed kunnen afleggen, moeten ze goed eten. Je denkt misschien snel aan vogelvoer, maar dat is niet het enige voedsel wat ze helpt.

Zorg dat ze zelf voedsel kunnen vinden in de tuin, dus laat afgestorven planten (grotendeels) staan, zeker planten met zaadhoofden waarin nog talrijke zaden zitten. Denk bijvoorbeeld aan koninginnekruid, zonnebloem, zonnehoed, purperhoed, kardoen, kogeldistel en allerlei andere composieten. Bovendien schuilen er allerlei diertjes tussen oude planten, die ook graag gegeten worden door vogels.

Het is verstandig om bladeren (deels) te laten liggen. Wanneer je de bladeren tussen de planten legt, of laat liggen, kunnen daaronder tal van diertjes leven en schuilen. Deze voedselvoorraad is belangrijk voor vogels in de herfst en winter. Daarnaast voedt en beschermt deze mulchlaag van bladeren jouw tuinplanten. Een win-win!

Tip: heb je blad van zieke bomen of rozen, gooi die bladeren dan wél weg. Zo voorkom je dat de ziekte zich kan verspreiden.

Als je nog geen natuurlijke schuilplaatsen hebt gemaakt, is het nu een goed moment daarmee aan de slag te gaan. Maak dit van snoeiafval, zoals oude takken, stammen en kleiner snoeimateriaal. Hiertussen kunnen vogels schuilen bij guur weer en ook bescherming vinden tegen roofdieren.

Een andere manier om schuilplaatsen te creëren is het aanleggen van een (inheemse) haag, van planten zoals meidoorn, kardinaalsmuts, wegedoorn, egelantier en rode kornoelje. In het najaar is het bij uitstek de beste tijd om planten, struiken en bomen aan te planten. Als je kosten wilt besparen, kun je ze nu ook goed aanplanten met kale wortel.

Als je nog geen nestkasten voor vogels hebt, dan is het nu een goede tijd om ze op te hangen. Vogels kunnen deze kasten de komende maanden gebruiken als schuilplaats, en in het voorjaar worden nestkastjes al vroeg geïnspecteerd door toekomstige vogelouders. Als je ze al hebt hangen, zorg dan dat je de nestkasten goed schoonmaakt, zodat ziektes en parasieten geen kans krijgen om op vogels over te springen.