Sleutelbloem

Van inheemse sleutelbloemen tot kleurrijke kandelaarprimula’s: Primula is verrassend veelzijdig. Ontdek alles over planten, verzorgen en vermeerderen en bekijk 19 mooie soorten voor je tuin.

Primula’s, of sleutelbloemen, zijn makkelijke tuinplanten die in verrassend veel vormen voorkomen. Van onze inheemse soorten tot de stijlvolle trommelstokprimula (Primula denticulata) en de weelderige polyanthus en auricula, het geslacht Primula is enorm divers. Ze bloeien in tinten geel, roze, oranje en meer. De meeste soorten komen vroeg in het voorjaar op, maar andere bloeien pas een stuk later in het seizoen.

Primula’s zijn veelzijdig. Ze gedijen in borders en in potten en passen zowel in formele als in informele beplantingen. Kweek ze op zichzelf of gemengd met andere voorjaarsfavorieten, in potten, langs de rand van je vijver of verwilderd in je gazon.

In Nederland en België vind je ook inheemse sleutelbloemen. Het zijn de gulden sleutelbloem (Primula veris), stengelloze sleutelbloem (P. vulgaris) en de slanke sleutelbloem (P. elatior). Je vindt ze, als meestal zeldzame bloemen, in het wild bijvoorbeeld in Zuid-Limburg in Nederland en in het stroomgebied van de Maas en de Ardennen in België.

De meeste primula’s groeien het best in halfschaduw in vochthoudende grond. Sommige soorten zijn geschikt voor een moerastuin, terwijl andere wat drogere omstandigheden tolereren, mits er bij het planten genoeg humus door de grond is gewerkt. Over het algemeen groeien primula’s niet goed in felle, directe zon.

Veel variëteiten, waaronder onze inheemse sleutelbloemen, polyanthus-primula’s en auricula’s, zijn in het voorjaar ruim verkrijgbaar bij tuincentra, maar let erop dat ze gifvrij geteeld zijn. Kijk ook of er een duurzame kwekerij bij jou in de buurt zit.

Plant sleutelbloemen in de lente op de gewenste plek in vochthoudende grond op een plek met halfschaduw.

Onze inheemse sleutelbloemen en Primula vulgaris hebben weinig verzorging nodig. Andere primula’s bloeien langdurig en overvloedig en verdienen daarom wat extra aandacht. Zodra je de eerste knoppen ziet verschijnen, geef je de planten elke tien dagen een verdunde oplossing van vloeibare tomatenvoeding totdat de eerste bloemen open zijn. Na de laatste bloemen geef je nog één keer voeding.

Bij primula’s in potten is het belangrijk dat de grond niet uitdroogt. Alle primula’s hebben baat bij het verwijderen van uitgebloeide bloemen, tenzij je wilt dat ze zaad zetten en zich uitzaaien. Oud blad kun je in de winter verwijderen om de bladrozetten netjes te houden. Het blad is doorgaans groenblijvend of halfgroenblijvend. De meeste pollen groeien na een paar jaar dicht op elkaar en hebben dan baat bij als je deze deelt om de plant te verjongen.

Veel variëteiten zaaien zichzelf gemakkelijk uit. Als je dat wilt aanmoedigen, laat je de uitgebloeide bloemen gewoon zitten. Wees bij het wieden voorzichtig, zodat je geen jonge zaailingen per ongeluk uittrekt.

Je kunt primula’s ook vermeerderen door ze te delen. Graaf de plant na de bloei op en haal de jonge plantjes voorzichtig los van de moederplant. Plant deze verdeelde stukken terug op de plek waar je ze wilt hebben en geef ze daarna goed water.

Primula’s hebben over het algemeen weinig last van ziekten en plagen. Let wel op bladvlekkenziekte. De eerste tekenen zijn vlekken in een geelachtig of oranje gebied, of in grijs, papierachtig weefsel. Als het binnenste eruit valt, ontstaan er gaatjes in het blad. Kijk ook aan de onderkant van de bladeren, want soms is daar een witte schimmelgroei zichtbaar. Verwijder aangetaste bladeren direct en gooi ze weg in de prullenbak. Composteer ze niet.

Soms kunnen de bladeren aangevreten worden door insecten. Dit hoeft geen probleem te zijn. Kijk of je de plaagdiertjes natuurlijk kunt bestrijden als de plaag erg groot is. Vermijdt het gebruik van chemische middelen en gif, dit verergert het probleem doordat je ook de natuurlijke vijanden doodt.

Bekijk deze 19 mooie soorten primula’s die je vaak met gemak in eigen tuin kunt kweken.

Primula bulleyana is een robuuste kandelaarprimula afkomstig uit China. Van het voorjaar tot de vroege zomer draagt hij warme oranjegele bloemen gerangschikt in kransen. Hij groeit het best in volle zon of halfschaduw in constant vochtige, humusrijke grond.

Hoogte x breedte: 60 cm x 20 cm

Primula beesiana, ook wel ‘candelabra’-sleutelbloem genoemd, is een Chinese soort met rozepaarse bloemen met een heldergeel oog, gerangschikt in lagen op hoge rechtopstaande stelen. Deze krachtige soort staat prachtig naast een vijver in constant vochtige, humusrijke grond in volle zon of halfschaduw.

HxB: 50 cm x 50 cm

Primula veris is onze inheemse gulden sleutelbloem. Hij is perfect voor het verwilderen in een gazon of als voorjaarsaccent in potten. Van het midden tot laat in het voorjaar draagt hij vrolijke, heerlijk geurende bloemen en hij is een welkome aanwinst voor bestuivende insecten. Kweek hem in vochtige, goed doorlatende grond in volle zon of halfschaduw.

HxB: 25 cm x 25 cm

Primula ‘Gold Laced Group’ is een van de bekendste primula’s die je kunt kweken. Deze polyanthus-primula heeft bloemen in tinten van donkerrood tot bijna zwart, omzoomd met een gouden randje. Een geweldige keuze voor potten, gecombineerd met andere polyanthus-soorten en auricula’s. Kweek hem in vochtige, humusrijke grond in halfschaduw.

HxB: 25 cm x 30 cm

Primula auricula ‘Rowena’ is een oude maar prachtige cultivar. Het is een alpiene variëteit met een licht hart, mauveroze bloemen en crèmegele harten. Kweek hem in vochtige, goed doorlatende grond in wisselende schaduw of halfschaduw.

HxB: 20 cm x 15 cm

Primula chungensis is een aantrekkelijke kandelaarprimula met warme geeloranje bloemen in kransen langs de stengel. Hij bloeit in de late lente en vroege zomer en groeit het best in halfschaduw in vochtige, humusrijke grond. Net als andere kandelaarprimula’s staat hij fantastisch naast vijvers en beekjes.

HxB: 30 cm x 60 cm

‘Inverewe’ is een spectaculaire kandelaarprimula met intense oranjerode bloemen tegen zilverkleurige stelen. Deze variëteit bloeit in de late lente en vroege zomer en groeit het best in vochtige, humusrijke grond in halfschaduw. Hij staat bijzonder mooi naast roze en paarse primula’s. Deze steriele hybride kun je in de herfst vermeerderen door deling.

HxB: 80 cm x 40 cm

‘Miller’s Crimson’ is een prachtige cultivar van de Japanse primula Primula japonica. Deze cultivar draagt rijkrode bloemen in kransen van mei tot juni en groeit het best in vochtige, humusrijke grond in halfschaduw.

HxB: 45 cm x 45 cm

Primula vialii heeft tweekleurige bloemen met rood met paars. De bloemen verschijnen van de vroege zomer tot halverwege de zomer. Net als de meeste primula’s heeft deze soort moeite met hete, droge omstandigheden. Kweek hem daarom in halfschaduw in vochtige, humusrijke grond.

HxB: 50 cm x 30 cm

Primula vulgaris is een inheemse plant die je in het voorjaar kunt tegenkomen in bossen en langs heggen. De bloemen zijn geweldig voor bestuivers en staan prachtig naast narcissen, cyclamen en sneeuwklokjes. Kweek hem in vochtige, goed doorlatende grond in halfschaduw.

HxB: 20 cm x 30 cm

Primula florindae, ook wel de Tibetaanse of reuzensleutelbloem, is een prachtige soort met geurende gele bloemen op hoge stelen die verschijnen van juni tot augustus. Hij gedijt in vochtige grond in volle zon of halfschaduw.

HxB: 120 cm x 90 cm

Primula pulverulenta, de meelachtige primula, is een schitterende soort met wijnrode bloemen van de late lente tot halverwege de zomer. Ze wordt beschouwd als een van de makkelijkst te kweken primula’s en heeft constant vochtige grond nodig, zoals moerasachtige grond, in volle zon of halfschaduw.

HxB: 60 cm x 30 cm