Maak jij een van deze 10 zaaifouten? Zo los je ze op

Zaaien lijkt eenvoudig, maar toch gaat het vaak mis. Dunne zaailingen die omvallen of verdwijnen, of zaden die zelfs helemaal niet willen kiemen: het overkomt elke tuinier wel eens. Vaak is een van de onderstaande zaaifouten de oorzaak.

Als je op de verkeerde manier zaait, is de kans groot dat je uiteindelijk geen goede oogst krijgt. Of dat je dit jaar zonder de bloemen zit waar je juist zo naar uitkeek. Bij het zaaien kan van alles misgaan, maar als je in ieder geval deze 10 veelgemaakte zaaifouten voorkomt, wordt de kans op succes een stuk groter!

Als je binnen voorzaait, zullen de zaailingen van de meeste planten wel opkomen. Maar zodra de zaailingen boven de grond uitkomen, hebben ze licht en de juiste temperatuur nodig. In huis kun je ze meestal wel warm genoeg houden, maar het gebrek aan licht is meestal funest. Het resultaat: slungelige, futloze plantjes die vaak niet overleven. Wacht liever nog even met zaaien tot de omstandigheden beter zijn. Bekijk de do’s en don’ts van vroeg zaaien en voorkom slechte zaairesultaten.

Vaak wordt aanbevolen om zaden in zaaigrond voor te zaaien. Dat hoeft echter geen zak uit de winkel te zijn, want je kunt het ook zelf zaaigrond maken. Het gaat erom dat de mix licht, fijn en luchtig is en niet teveel voedingsstoffen bevat. Een mix van 2 delen kokosvezels, 1 deel perliet en 1 deel potgrond werkt bijvoorbeeld prima, maar uiteindelijk heeft elke tuinier zijn eigen voorkeuren.

Zorg er ook voor dat je zaaigrond vrij is van onkruidzaden, slakkeneitjes en andere plagen. Gebruik dus vooral geen grond uit de tuin!

Zaden hebben vocht nodig om te kunnen ontkiemen. En ook de zaailingen hebben daarna water nodig voor hun  groei. Als je zaden nat maakt, doorbreek je de kiemrust. Drogen ze daarna uit voordat ze ontkiemd zijn, dan zullen ze waarschijnlijk niet meer uitkomen. En ook erg jonge zaailingen zullen droogte niet overleven.

Maar andersom is teveel water ook niet goed. De zaden of jonge wortels kunnen dan gaan rotten. En ook schimmels en andere ziekten kunnen hierdoor makkelijker vat krijgen en je zaaisels doen mislukken. Controleer dagelijks of je zaden en zaailingen niet te veel of te weinig water krijgen.

Er bestaat een verschil tussen zogeheten lichtkiemers en donkerkiemers. Je raadt het al: deze zaden hebben licht of juist duisternis nodig om te kunnen ontkiemen. De meeste zaden stop je onder de grond, maar sommige zaden moet je op het oppervlak zaaien. Om te voorkomen dat ze wegwaaien, kun je ze buiten desnoods toedekken met een heel dun laagje zand. Binnen voorzaaien is vaak ook een goede optie.

De donkerkiemers bedek je wel, maar zaai je te diep, dan heb je kans dat ze alsnog niet boven de grond komen. Check dus de verpakking voor de juiste diepte. Staat hierop niets? Houd dan als algemene regel aan dat je zaden twee tot drie keer zo diep zaait als dat ze breed zijn.

De zaden van zogeheten koudekiemers moeten eerst een periode van kou doormaken om goed te kunnen ontkiemen. Deze planten kun je vaak beter in het najaar zaaien. Kun je pas in het voorjaar zaaien, dan kan het helpen om de zaden in een bakje voor te zaaien en dat een tijdje in de koelkast te zetten.

Wij zijn een groot voorstander van het hergebruiken van zaaibakken en potten. Maar maak ze wel eerst goed schoon voor je erin zaait! Zo weet je zeker dat ziekten en plagen geen kans krijgen om je verse zaden en planten aan te tasten.

Om zaden te zaaien zijn er verschillende methoden. Maar niet elke methode is voor elke plant even geschikt. Planten met een diepe penwortel (zoals worteltjes) houden bijvoorbeeld niet van verplanten en kun je beter rechtstreeks in de vollegrond zaaien. Andere zaden hebben bijvoorbeeld veel warmte nodig om te kunnen ontkiemen en kun je beter binnen voorzaaien. Controleer, om zaaifouten te voorkomen, altijd op de verpakking wat de juiste zaaimethode is en volg die instructies – zeker als je nog weinig zaai-ervaring hebt.

Zaaien en dan een sloot water over de grond gieten? Niet doen! De kans is dan groot dat je pas gezaaide zaadjes – zeker de kleinere – wegspoelen. Als je in zaaitrays of potjes voorzaait, zet die dan in een bak water tot de grond bovenop vochtig wordt en laat uitlekken. In de vollegrond kun je beter eerst de zaaigeul bewateren en dan pas zaaien, of water geven met een fijne broeskop.

Er zijn genoeg beestjes die loeren op jouw zaden en jonge plantjes. Denk niet alleen aan de beruchte slakken en rupsen die het jonge groen aanvallen, maar ook aan muizen en vogels die je gezaaide zaden al oppeuzelen voordat ze zelfs maar ontkiemd zijn. Bedek je jonge plantjes indien nodig met (vogelvriendelijke) netten en zorg ervoor dat je zaden niet opgegraven kunnen worden.

Kun jij van elke zaailing herkennen welke plant het is? Of welke variëteit van een specifieke plant? Wij niet! Daarom is het zo belangrijk om je zaaibakken en potten van duidelijke labels te voorzien (of je maakt ze zelf van hergebruikte ijsstokjes). Tip: schrijf op het label ook de zaaidatum. Dan weet je meteen of je zaden er ongebruikelijk lang over doen om te ontkiemen.