Tuinexpert van Gardeners’ World: deze 3 strategieën tegen onkruid werken écht

Het ‘onkruid’ schiet nu uit de grond! Natuurgids en tuinexpert Govert de Jong van Gardeners’ World magazine geeft drie tips voor het omgaan met ongewenste plantjes in de tuin, en vertelt ook waarom deze planten onmisbaar zijn in de tuin!

Wie heeft het niet in de tuin: onkruid. Eigenlijk zie ik het meer als plantjes op een ongewenste plek, je hebt er immers zelf niet voor gekozen ze in de tuin te zetten. Vaak verwijderen tuiniers uit gewoonte onkruid, omdat dit nu eenmaal is wat hoort, maar eigenlijk is dat zonde! Onkruid voegt enorm veel toe aan het leven in de tuin, en je hebt ook hele mooie soorten (ik tip mijn favorieten onderaan).

Dat je deze plantjes niet ongeremd hun gang wilt laten gaan, dat snap ik heel goed. Zelf pas ik verschillende strategieën toe, zodat ik een goede balans tussen tuin en wildernis behoud. Hieronder vertel ik drie van deze manieren. Meer strategieën en het belang van onkruid lees je in mijn rubriek ‘Govert gidst’ in het aprilnummer van Gardeners’ World magazine.

Voordat je besluit onkruid te verwijderen, is het handig veelvoorkomende soorten te herkennen. Zo kun je beter bepalen welke je écht weg wilt hebben en welke je wilt gedogen of juist de ruimte wilt geven. Soorten zoals zevenblad, haagwinde, heermoes, draadereprijs, kweek en, in het ergste geval, Japanse duizendknoop, zal je echt willen verwijderen. Als dat lukt.

Soorten zoals tuinwolfsmelk, straatgras, vogelmuur, gehoornde klaverzuring en speenkruid zijn lang niet zo opvallend en vervelend als de eerder genoemde soorten. Ze hebben daarentegen veel meerwaarde in de tuin voor allerlei kleine dieren, zoals wilde bijensoorten. Door soorten te herkennen kun je gerichter kiezen welke soorten je gedoogt.

In plaats van al het onkruid weg te willen halen, kun je er ook voor kiezen dit selectief te doen. Zo kun je een deel van de tuin, bijvoorbeeld achteraf, wilder laten groeien. In de borders waar je het echt niet wilt hebben, haal je het weg. Dit scheelt tijd en je helpt de biodiversiteit in de tuin, doordat je een deel laat staan.

Je kunt ook kiezen om op één plek niet alles te verwijderen, maar slechts een gedeelte. Dit is iets wat ik zelf vaak toepas en ik zie het een beetje als mijn eigen ‘luie tuiniers’-methode. Het voorkomt woekeren en wat er blijft staan verrijkt mijn natuurrijke tuin.

Plant bodembedekkers of planten met grote bladeren op braakliggende plekken, zodat onkruid weinig kans krijgt tot woekeren. Varens en lievevrouwebedstro zijn bijvoorbeeld prachtige planten waar ongewenste plantjes weinig voet tussen krijgen.

Een andere methode, en die vind ik persoonlijk leuker, is het inzaaien van evenknieën van het onkruid dat je probeert te vermijden. Zo heb je meer controle over wat er verschijnt in je tuin. Een tip is je voegen van (halfopen) bestrating inzaaien met een speciaal voegenmengsel met inheemse planten. In plaats van onkruid te lijf te gaan, geniet je van laagblijvende, bloeiende planten die veel toevoegen aan de biodiversiteit

Als natuurgids duik ik vaak tussen de planten in de tuin en geniet dan ook volop van kleine ‘ongewenste’ plantjes. Uitzondering daargelaten voor zevenblad en haagwinde. Zie hier onder een aantal van mijn favoriete soorten!

Je vindt vele soorten ereprijs in Nederland en België, maar de diepblauwe bloemen van de gewone ereprijs zijn gewoonweg betoverend. Ze breidt zich gestaag uit in de tuin, maar is geen echte woekeraar. Ik hoop nog op bezoek van de een ereprijs zandbij (Andrena labiata)!

Deze inheemse sedumsoort groeit op een aantal plekken. Tussen de klinkers van een paadje, langs de gevel en op het groendak. Het is een sterke plant en bloeit vanaf juni met redelijk opvallende gele bloempjes.

Dit beeldschone plantje is met mij meegereisd tijdens meerdere verhuizingen naar de huidige tuin. Stekjes verschijnen uit het niets en versieren nu potranden en muurtjes. Gemakkelijk bij te houden.

De bladeren van zilverschoon doen de naam eer aan in de ochtend, wanneer ze als zilver stralen in het ochtendlicht met een laagje dauwdruppels erop. Deze plant heb ik bewust als bodembedekker geïntroduceerd langs de natuurlijke vijver, waar ze begrensd wordt door een stalen borderrand. Bloeit vanaf mei met mooie, gele aardbei-achtige bloemen.

De paardenbloem is voor velen hét toonbeeld voor onkruid, vooral in een gazon. Toch vind ik zelf paardenbloem geen ongewenste plant, en geniet ik van de vrolijke gele bloemen in de tuin. Niet alleen ik, maar ook vele soorten bijen, hommels, vlinders, kevers, wespen en andere dieren maken gebruik van de bloemen en bladeren.

Mossen worden ook vaak als onkruid gezien, wat zonde is. Ze zijn namelijk bijzonder mooi! Ik heb verschillende soorten in de tuin, maar boomsnavelmos bedekt grote delen van mijn appelboom. Dat is echt een prachtig gezicht en tussen de blaadjes leven kleine beestjes zoals springstaarten.