Juist nú help je bijen en hommels in de tuin: 7x praktische tips

De zomer loopt op zijn eind en de herfst voel je soms al in de lucht hangen. Kortere dagen, minder zon, koudere temperaturen … maar voor veel wilde bijen en hommels breken nu cruciale tijden aan! Met deze 7 tips kun jij ze helpen in het najaar, en voor een vliegende start in het voorjaar.

Het wordt nu allemaal wat stiller in de tuin, maar dat betekent niet dat er minder leven is. Ze trekt zich terug in voorbereiding op de herfst en winter, en juist nu kun je ze daarbij helpen. Bekijk deze 7 tips die je direct kunt toepassen.

Een van de spannendste dingen voor wilde bijen is of hun kroost het volgende jaar gaat halen. Ongeveer 80% van alle bijen maken nestgangen ondergronds. In de diepte wachten de bijenpoppen tot het voorjaar wordt.

Wees voorzichtig met het werken in je tuinbodem. De nestgangetjes zijn afgesloten en slecht zichtbaar. Soms zie je wel duidelijke kleine gaatjes zitten, bijvoorbeeld in je borders of tussen bestrating. Laat deze met rust en beperk zoveel mogelijk het schoffelen en spitten om de bijen, en ook bodemdieren, te helpen.

De laatste bijensoorten vliegen nog een tijdje door, tot het echt te koud wordt en er geen voedsel meer te halen is. Tot die tijd helpen ze bij de bestuiving en maken sommige bijensoorten, zoals de klimopbij, nog gerust tientallen nestjes klaar voor de winter. Beschutting voor deze dieren tijdens gure dagen is daarom erg belangrijk. Dit geldt ook voor de jonge hommelkoninginnen: zij moeten overwinteren en goede schuilplekken zijn daarvoor onmisbaar.

Dit kun je doen:

Voedsel wordt steeds schaarser voor bestuivende insecten, en je kunt ze daar een handje bij helpen! Zorg voor laatbloeiende inheemse planten, waarvan sommigen nog tot in oktober nectar en stuifmeel geven. Je kunt ook de ‘bloeiboog’ uitbreiden met bijvoorbeeld sedum, aster en dahlia’s met open hart.

Plant nu al bloembollen voor het voorjaar, zodat er al in februari voedsel te vinden is voor de eerste ontwakende hommelkoninginnen. Denk bijvoorbeeld aan krokus, sneeuwklokjes en narcissen. Ook winterbloeiende heide kan een waardevolle toevoeging zijn.

Naast dat je de meeste planten beter met rust laat in de winter, is het verstandig om specifiek nog even te wachten met het snoeien van klimop. De (inheemse) klimop is een laatbloeier, en dát is precies waar de plant en vele laat vliegende bestuivers op hebben gewacht. Door nu te snoeien, haal je deze onmisbare voedingsbron weg voor de klimopbij, hommels, zweefvliegen, honingbijen en vlinders die nog wel een tijdje door vliegen. In de winter zijn de bessen een geliefd hapje van tuinvogels.

Misschien niet meteen iets waar je aan denkt, maar ook insecten hebben dorst. Heb je geen natuurlijke vijver of mini-vijver? Zet dan een kleine of grote drinkbak neer. Zorg wel dat je er wat steentjes in legt, zodat het water makkelijk toegankelijk is en dat beestjes die te water raken gemakkelijk weer eruit kunnen kruipen.

Heb je een hoekje in de zon over in de tuin? Maak daar dan een bijenheuvel! Zoals gezegd nestelen de meeste bijen ondergronds, en dat doen ze het liefst op zonnige plekken op een kale bodem.

Maak een mix van tuingrond en zand, of van leemhoudend zand (dit is net iets steviger). Breng dit aan op de gewenste plek. Het is mooi om daaromheen inheemse bloemen te zaaien of te planten.

Het geeft niet als er plantjes op de heuvel gaan groeien, die houden het zand vast, maar voorkom dat het compleet overwoekerd raakt met hoog opgaande planten. De zonnestralen moeten het zand goed kunnen opwarmen.

Een bijenhotel is een mooie manier om metsel- en behangersbijen een thuis te geven, en vooral ook om zelf goed de diertjes te kunnen bekijken. Breid het hotel uit tot een insectenhotel, met ook andere elementen zoals dennenappels, stro en twijgen. Zo vinden meerdere dieren hier een thuis en maak je ze zichtbaarder voor jezelf en anderen.

Komende tijd zullen allerlei insecten hier een schuilplaats vinden. In het voorjaar kunnen de eerste metselbijen gelijk hun intrek nemen in jouw tuinhotel.