Deze waardplanten voor vlinders mogen niet ontbreken in je tuin

Helga Kluiter
|
18/09/2021
wat eet een distelvlinder

De vlinderstand in Nederland laat een vreemd plaatje zien. Met sommige soorten gaat het uitstekend, met andere juist helemaal niet. Daarom is het erg belangrijk om de vlinders een handje te helpen – en juist waardplanten spelen daarbij een belangrijke rol.

Wat zijn waardplanten?

Er zijn organismen die bepaalde planten nodig hebben om te kunnen groeien of zich voort te kunnen planten. Deze gastplanten worden ook wel waardplanten genoemd. Zij dienen als gastheren voor organismen zoals insecten, maar ook diverse schimmels en bacteriën of zelfs andere planten.

Waardplanten voor vlinders

van ei tot vlinder
Foto: Creative Commons/John Verive

Vlinders staan bekend om hun gebruik van waardplanten. Ze moeten immers hun eitjes ergens afzetten. Ze kiezen natuurlijk het liefst een plant waarvan de rups meteen kan eten zodra hij uit het ei kruipt. Daarom zijn sommige vlinders erg kieskeurig en het verdwijnen van hun waardplanten is dan ook rampzalig.

Waardplanten in tuin

Geef de volgende vlinders in je tuin een steuntje in de rug door hun waardplanten in je tuin aan te planten:

Koninginnepage (Papilio machaon gorganus)

Koninginnepage waardplanten

Vooral na een warm voorjaar zul je meer koninginnepages zien, vooral in het zuidoosten van Nederland. In je tuin leggen ze hun eitjes graag op de bovenkant van het blad van met name worteltjes, maar ook andere schermbloemigen zoals venkel, dille en pastinaak. Een moestuin beginnen is dus geen gek idee …

Waardplanten koninginnepage: schermbloemigen zoals wortel, venkel en dille
Voedselbron volwassen vlinder:nectarrijke bloemen

Distelvlinder (Vanessa cardui)

wat eet een distelvlinder

De distelvlinder, afkomstig uit Centraal-Afrika, komt vaak in grote aantallen tegelijk. De vliegtijd is van mei tot oktober. Overwinteren doet hij vooral in Zuid-Europa. Zolang er ergens wat distels in de volle zon staan (liefst akkerdistel), zal de distelvlinder zijn eitjes afzetten.

Waardplanten distelvlinder: distels (vooral akkerdistel), grote brandnetel
Voedselbron volwassen vlinder:nectarrijke bloemen

Keizersmantel (Argynnis paphia)

keizersmantel waardplanten

Na een afwezigheid van dertig jaar keerde de keizersmantel in 2015 weer als standvlinder terug naar Nederland. Hij houdt van een bosrijke omgeving. De keizersmantel legt zijn eitjes op de boomschors van bomen die vlakbij bosviooltjes groeien. Deze bosplant is overigens een prima bodembedekker die in het voorjaar zorgt voor een blauw-paars bloementapijt.

Waardplanten keizersmantel: bosviooltjes
Voedselbron volwassen vlinder: koninginnnekruid, distels

Boomblauwtje (Celastrina argiolus)

wat eet een boomblauwtje

Het boomblauwtje legt haar eitjes op de bovenste takken van diverse waardplanten die liefst op een zonnige plek staan. In het voorjaar is hulst een populaire waardplant, in de zomer onder meer klimop, struikhei (Calluna vulgaris) en grote kattenstaart. De rups van het boomblauwtje krijgt overigens regelmatig bezoek van … mieren! De rups scheidt een zoete stof op en de mieren likken die op. In ruil hiervoor beschermen ze hem tegen belagers, zoals sluipwespen.

Waardplanten boomblauwtje: klimop, hulst, grote kattenstaart, struikhei, vlinderstruik
Voedselbron volwassen vlinder: honingdauw, sap

Gehakkelde aurelia (Polygonia c-album)

waardplanten

De rupsen zijn wat lastig te spotten, want ze lijken nogal op vogelpoepjes. Een van de belangrijkste waardplanten is de hop. Deze inheemse klimplant ziet er geweldig uit, maar hij kan enorm hard groeien: tot wel acht meter in één seizoen! Maar als je er de ruimte voor hebt: de gehakkelde aurelia is er blij mee.

Waardplanten gehakkelde aurelia: hop, brandnetel
Voedselbron volwassen vlinder:vlinderstruik (Buddleja)

Oranje zandoogje (Pyronia tithonus)

Pyronia tithonus

De rups van het oranje zandoogje overwintert in graspollen. Ze graven zich diep in en in het voorjaar eten ze weer lekker verder. Daarom is het belangrijk om voor de winter niet je tuin al te netjes op te ruimen. Laat verdorde grashalmen in de winter gewoon staan. Dat beschermt de plant bovendien tegen de winterkou.

Waardplanten oranje zandoogje: grassen zoals rood zwenkgras (Festuca rubra) of gewoon struisgras (Agrostis capillaris)
Voedselbron volwassen vlinder: wilde marjolein (oregano)

Meer vlinders helpen

Meer lezen over:
Biodiversiteit
Magazine van Gardeners’ World sep/2021

Gardeners’ World sep/2021

Bestel nu