Heb jij deze plant in je tuin? 10 populaire soorten die slecht zijn voor de natuur

In tuinen vind je de meest prachtige planten die van alle uithoeken van de wereld worden gehaald. En juist daar zit een groot gevaar: invasieve planten. Deze verdringen inheemse planten en daarmee ook de dieren die erbij horen. Herken deze 10 populaire planten en lees welke alternatieve je beter kunt kiezen voor alsnog dat prachtige effect!

Bekijk deze selectie van populaire tuinplanten die voor onze natuur niet prettig zijn. We geven je gelijk een mooi alternatief, inclusief foto’s.

Deze prachtige boom verspreidt zich zó snel dat deze al enige tijd verboden is in de verkoop. Niet alleen woekert ze natuurgebieden in, ook kunnen de krachtige wortels gevels, muren en bestrating verdrukken.

Tamme kastanje is een prachtig alternatief die naast sierlijke bladeren ook nog eens heerlijke kastanjes produceert. Zoek je een boom die gelijkend is in blad? Kijk dan ook eens naar de es. Deze wordt erg hoog en vaak nog hoger dan de hemelboom.

Dit veel aangeplante siergras is sinds enige jaren verboden in de handel. In warmere landen verspreidt het zich zeer gemakkelijk, en ook in Nederland en België is de verwachting dat dit zal gaan gebeuren.

Een prachtig polvormend gras is ruwe smele, die inheems is in Nederland en België. Soms kan de plant wat uitzaaien, maar cultivars hiervan hebben die neiging minder. Als je een wat weelderige border hebt kan het uitzaaien juist een mooi effect geven!

Deze oeverplant zie je iets minder vaak, maar is sinds enige tijd een groot probleem vooral in Zeeland. Daar begroeien ze grote stukken kwetsbaar natuurgebied. Gelukkig zijn er mooie alternatieven!

Grote boterbloem is een inheemse soort die graag natte voeten heeft en die je dus goed als alternatief kunt aanplanten in en om de vijver. Hij wordt vrij hoog, tot zo’n 90 cm, dus een echte blikvanger! Je kunt ook kijken naar dotterbloem.

De dwergmispel is een veel aangeplante tuinplant en ook in gemeenteperken zie je ze veel. Ze zijn onderhoudsarm, maar vogels zijn dol op de bessen. Deze bessen ontkiemen vervolgens gemakkelijk in bosgebieden. Zeker 13 cotoneastersoorten zijn invasief of worden al een tijd actief bestreden.

Een mooi alternatief is wegedoorn die ook goed toe te passen is in een heg. In het voorjaar straalt hij met witte bloesem en later in het jaar verschijnen donkerblauwe, grote bessen. Deze zijn eetbaar, maar moet je wel bereiden doordat ze wat wrang zijn. Woon je langs de kust? Dan is duindoorn ook een prachtige optie!

Met vederlichte zaadjes kan Miscanthus zich rap en ver verspreiden. In onze omgeving beginnen de eerste ontsnappelingen zich aan te dienen, maar als je bijvoorbeeld in Zuid-Frankrijk rijdt zie je wat ons te wachten staat: eindeloze wegbermen vol met dit gras.

Je hebt tal van prachtige grassoorten als alternatief. Wil je ook een groter, polvormig gras? Kijk dan eens naar pijpenstrootje. Een ander sierlijk gras is groot trilgras (foto). De inheemse variant daarvan is bevertjes (Briza media), die blijft wat kleiner en is een mooie weefplant in zonnige border.

Vind je dit onderwerp interessant? Lees dan ons julinummer! Daarin duikt redacteur Govert de Jong in de wereld van invasieve exoten, samen met de experts van FLORON.

Een werkelijk prachtige plant is de moerashyacint, of snoekkruid. Helaas niet zo prachtig wanneer nu blijkt dat deze volledige sloten overneemt en lastig te verwijderen is. Andere planten krijgen het hierdoor moeilijk, en al helemaal in combinatie met de Amerikaanse rivierkreeft. In zulke sloten zit nauwelijks nog leven.

Het zeldzame slangenwortel is een prima alternatief. De bloemen zijn zeer decoratief en de bladeren vormen dezelfde, groene ‘spatels’ boven het water.

De Anna Pauwlonaboom is ene prachtige soort die geliefd is door veel tuiniers om zijn uitbundige bloei. Door het opwarmende klimaat wordt deze soort steeds vaker buiten tuinen gezien, bijvoorbeeld langs spoorwegen, kademuren en ook in natuurgebieden. Door de extreme groeikracht is ze in staat muren en andere structuren te ontwrichten. Ze zaait zich heel makkelijk uit met haar vederlichte zaden.

Een net zo mooie boom is de trompetboom (Catalpa) die rijkelijk bloeit en opvallende zaaddozen heeft. Ook is de catalpa gemakkelijk te snoeien. Hoewel ze nie tinheems is, trekt ze alsnog bestuivers en is het geen invasieve soort.

De Oosterse karmozijnbes is al een tijdje in Nederland en België als invasieve exoot bekend, maar nu is het vooral de Westerse karmozijnbes die sterk oprukt en hele stukken bos overneemt. Bovendien is de plant erg giftig, dus dat kan nog een overweging zijn om naar een alternatief uit te kijken.

Als je voor ongeveer de zelfde look wilt gaan met de bessen, kijk dan ook eens naar de gevlekte aronskelk (eveneens giftig). Deze inheemse plant heeft na de bloei prachtige oranje bessen. Liever iets eetbaars? De aalbes is ook een goed alternatief, en van de bessen maak je natuurlijk de heerlijkste dingen!

Reuzenbalsemien ruikt ontzettend lekker en is daarom veel aangeplant. Veel hommels zijn er ook dol op, dus het wordt goed bestoven. De kenmerkende zaden ‘exploderen’ als je ze aanraakt en kan zo meters ver schieten. Dus voordat je het weet, kunnen tientallen meters bezet worden door deze plant, waar geen andere soorten doorheen kunnen groeien. Daarom is deze soort ook bij wet verboden en staat het op de Unie-lijst.

Het wilgenroosje is een opvallende plant die tot zo’n 150 cm hoog wordt. De bloei is rijkelijk vanaf half juni en kan zich uitzaaien. Mooi voor een ruiger hoekje in de zon!

De werkelijk prachtige wilde wingerd siert vele muren, maar van de wilde wingerd kun je ook spijt hebben. En dat is vaak ook zo in de natuur. Vooral de valse wingerd (Parthenocissus vitacea), Oosterse wingerd (P. tricuspidata) en de vijfbladige wingerd (P. quinqefolia) vormen grote, dikke matten in natuurgebieden en zijn helaas slecht weg te krijgen.

Zoek je een sterke groeier? Kijk dan eens naar de inheemse clematis: wilde bosrank (Clematis vitalba). Deze groeit net als wingerd erg hoog en erg krachtig. Bovendien genieten wilde bijen volop van de rijkelijke bloei. In het najaar worden de zaden voor tuinvogels gegeten. Geef de plant ruimte!

Een ander mooi alternatief is de hop. De prachtige hopbellen versieren de plant later in het jaar. Eveneens is het een krachtige plant, dus houdt hier rekening mee. Nog andere klim- en rankplanten zijn kamperfoelie en klimop.

Vaak zonder dat je het weet kunnen planten een probleem vormen of worden en vormen dan soms invasieve exoten. In de tuin is er niks aan de hand, maar als een plant erg sterk is gemakkelijk kan uitzaaien, ontsnappen ze uit de tuin. Wanneer ze in natuurgebieden komen slaan ze aan het woekeren en raken kwetsbare planten en dieren hun plekje kwijt. Helaas komt dit steeds vaker voor door de verandering van het klimaat.

Verspreiding gebeurt grofweg op deze vier manieren:

Als tuinier heb je hier grote invloed op. Dit is wat je kunt doen:

Tip! In het julinummer van Gardeners World magazine vind je het verdiepende artikel over dit onderwerp in ‘Govert gidst’. Redacteur en natuurgids Govert de Jong gaat in gesprek met Baudewijn Odé en Constant Swinkels van FLORON over invasieve exoten, inclusief praktische tuintips.