Spirea snoeien: wanneer en hoe doe je dat?

De spirea of spierstruik (Spiraea) groeit lekker snel, bloeit volop in de lente of zomer en trekt volop bestuivers aan. Hij vraagt bovendien weinig onderhoud. Een topstruik voor de tuin dus! Het enige wat je regelmatig moet doen, is je spirea snoeien. Maar wanneer je je spirea moet snoeien, hangt af van de soort. Voorkom dus dat je op het verkeerde moment snoeit!

Als je spirea’s niet snoeit, worden ze uiteindelijk rommelig. Het beste kun je je spirea dus elk jaar snoeien. Hij zal dan meer bloemen produceren. Maar wanneer je spirea snoeit, hang af van de soort spirea die je hebt. Er zijn namelijk lentebloeiende en zomerbloeiende soorten.

Lentebloeiende spirea snoei je zo snel mogelijk na de bloei, liefst binnen twee weken nadat de laatste bloemen zijn verwelkt. Deze spirea’s bloeien op oud hout, dus als je te lang wacht met snoeien, loop je het risico dat je de takken die volgend jaar bloemen zullen dragen afknipt.

Voorjaarsbloeiende spirea’s bloeien tussen begin en halverwege de lente met witte bloemen. Voorbeelden hiervan zijn Spiraea prunifolia, Spiraea vanhouttei (foto), Spiraea thunbergii en Spiraea arguta.

Zomerbloeiende spirea snoei je pas in het vroege voorjaar. Deze spirea’s bloeien op nieuw hout, dus op de nieuwe takken die in het voorjaar aan de struik groeien. Je kunt ze dus het beste snoeien in maart of eind februari. Na de bloei kun je de verwelkte bloemen wegknippen, zodat de plant geen energie hoeft te steken in het produceren van zaad. Snoei niet eind zomer of in de herfst, want anders zal de struik nieuwe groei gaan produceren – en die aanwas is kwetsbaar voor winterkou.

De zomerbloeiende spireasoorten bloeien tussen begin en halverwege de zomer met witte, rode of roze bloemen. Voorbeelden zijn de Japanse spirea (Spiraea japonica, foto), zoals ‘Magic Carpet en ‘Goldflame’, en Spiraea bumalda.

Met een jaarlijkse snoeibeurt houd je je spirea gezond en zal hij jaar na jaar uitbundig blijven bloeien. Zo pak je het aan:

Gebruik een scherpe snoeischaar of takkenschaar. Schoon gereedschap (veeg het bijvoorbeeld af met een alcoholdoekje) voorkomt dat je ziekten van de ene naar de andere plant overbrengt. Een scherpe schaar maakt nette snijwonden die sneller herstellen.

Begin altijd met het verwijderen van dode, beschadigde of zieke takken. Knip ook takken weg die tegen elkaar schuren of naar binnen groeien. Zo kan er meer lucht en licht doordringen in de struik, waardoor hij beter zal groeien en schimmels minder kans krijgen.

Bij voorjaarsbloeiers kun je het beste de struik niet meer dan een derde terugsnoeien, zodat je volgend jaar weer beloond wordt met veel bloemen. Wil je de hoogte indammen, dan kun je ze echter ook met de helft of twee derde inkorten. Zomerbloeiende spirea’s kun je in het voorjaar hard terugsnoeien tot net boven de grond. Ze zullen snel weer sterk uitlopen.

Hoe je snoeit, hangt af van de vorm die je wil bereiken. Wil je dat de struik wat meer de hoogte in groeit, snoei dan de onderste takken goed terug. Voor een bredere struik met een mooie bolle vorm, richt je je op het terugsnoeien van de uiteinden van de takken.

Als je voorjaarsbloeiende spirea aan de onderkant kaal wordt, veel dood hout heeft of haast niet meer bloeit, wordt het tijd voor een verjongingskuur. Een struik verjongen doe je door je spirea eind winter of begin voorjaar (vlak voordat de nieuwe groei verschijnt) terug te snoeien tot 15 à 30 cm boven de grond. Hij zal dan vanaf de onderkant weer uitlopen. Doe dit trouwens alleen als het écht moet, want het kost de struik veel energie.

Geef spirea’s na het snoeien wat mestkorrels en vervolgens een goede slok water bij de wortels, zodat de plant kan herstellen van de knipbeurt. Zorg dat de mest niet te veel stikstof bevat, anders krijg je veel blad ten koste van de bloemen.

Check onderstaand ‘spiekbriefje’ om te zien hoe en wanneer je een aantal van de populairste soorten spirea snoeit.

Japanse spirea (Spiraea japonica) snoeien doe je in februari of maart. Knip alle takken terug tot ongeveer 15 tot 30 centimeter boven de grond. De plant loopt krachtig uit en zal in de zomer bloeien. Uitgebloeide bloemen kun je in de zomer het beste verwijderen. Zo help je de plant energie te sparen voor een bescheiden tweede bloei later in het seizoen.

Spiraea arguta is een goede haagplant met fraaie, overbuigende takken die in de lente bloeien met veel witte bloemetjes. Net als andere voorjaarsbloeiers snoei je deze soort zo snel mogelijk na de bloei. Knip de takken terug tot op de gezonde nieuwe aanwas. Een paar van de oudste takken knip je af tot net boven de grond.

Spiraea × vanhouttei is een klassieke witte spirea met sierlijk overhangende takken. Hij wordt tot circa twee meter hoog. Deze late voorjaarsbloeier bloeit op oud hout. Je snoeit hem dus meteen na de bloei. Verwijder enkele van de oudste takken bij de basis en kort lange scheuten eventueel licht in. Zo behoudt de struik zijn natuurlijke vorm.

Deze geliefde cultivar uit Noorwegen heeft boogvormige takken die in het voorjaar volledig bezaaid zijn met witte bloemetjes. Snoei meteen na de bloei een paar van de oudste takken weg. Probeer de natuurlijke, overhangende groeiwijze te behouden.

Spiraea thunbergii behoort tot de vroegst bloeiende soorten en produceert in april en mei voorjaar veel kleine, witte bloemen. Snoei hem na de bloei licht terug en verwijder ook meteen enkele van de oudste takken. Zo blijft de struik jaar na jaar mooi.

Een spirea snoeien is niet moeilijk, maar een fout zit in een klein hoekje. Pas op voor deze meest gemaakte snoeifouten:

Je kunt spirea’s beter niet in de herfst snoeien. Nieuwe scheuten die eventueel na het snoeien ontstaan, zijn gevoelig voor vorstschade in de winter. Haal in het najaar hooguit een enkele dode of kapotte tak weg en bewaar het ‘echte’ snoeiwerk voor het voorjaar.

Zomerbloeiende soorten (zoals Spirea japonica) kun je zonder problemen in het vroege voorjaar hard snoeien – tot zo’n 15 tot 30 cm boven de grond. Voorjaarsbloeiende spirea’s kun je beter niet in één keer ver terugsnoeien. Je kunt hem beter geleidelijk verjongen door jaarlijks een derde van de oudste takken bij de grond weg te knippen.

Als je de uitgebloeide bloemen van een zomerbloeiende spirea na de eerste bloei topt, zal de plant vaak later in de zomer of in het vroege najaar nog eens (bescheiden) bloeien. Lentebloeiende spirea’s bloeien maar één keer.