Tomaten dieven: waarom, wanneer en hoe

Het geheim van een overvloedige tomatenoogst is je planten te dieven. Maar wat is dieven precies, hoe doe je dat en bij welke soorten tomaten moet je wel of juist niet dieven? Lees hier alles over deze belangrijke moestuinklus.

Tomaten dieven is niets anders dan het verwijderen van uitlopers van je plant. Deze uitlopers groeien tussen de stam en een blad in de bladoksels (zie de foto hierboven) en zien eruit als weer een nieuwe, aparte stengel in plaats van een direct uitloper van de hoofdstengel. Zo’n uitloper noem je ook wel een dief.

Tomaten dieven zorgt ervoor dat je plant meer energie overhoudt voor het ontwikkelen van vruchten van een goede grootte en het verbetert de luchtcirculatie, wat de kans op ziektes en schimmels verkleint. Daarnaast helpt het om geregeld te dieven, zodat je makkelijk het verschil kan blijven zien tussen je hoofdstengel met uitlopers vol vruchten en de dieven. Daarbij zorg je ervoor dat er geen wirwar van stengels ontstaat en je makkelijker tomaten kan oogsten. Ten slotte kan er meer licht op de vruchten vallen als er minder blad voor zit, waardoor je vruchten beter kunnen rijpen.

Toch hoef je niet alle soorten tomaten te dieven. Vooral stamtomaten hebben baat bij regelmatig dieven door hun groeiwijze; ze hebben één hoofdstengel waaraan de vruchten zullen verschijnen. Hangende soorten of struiktomaten hoef je niet regelmatig te snoeien, al kun je dat wel zo nu en dan doen om de circulatie te verbeteren en meer zonlicht door te laten. 

Tip! Ga je zelf tomaten kweken? Kies dan voor het tomaten zaaien de plek waar je wilt kweken en kies een soort die daar goed bij past. Maak bijvoorbeeld gebruik van hoogte met stamtomaten.

Dief zo’n een of twee keer per week tijdens de periode dat je tomatenplanten bloeien en vruchten dragen. Al in een vroeg stadium wordt duidelijk welke stengels bij de hoofdstengel horen en welke je weg kan knippen. De dieven verschijnen net boven waar de bladeren en de stengel samenkomen uit een bladoksel. Zodra je zo’n dief ziet verschijnen, kun je hem gemakkelijk weghalen (zie het stappenplan hieronder).

Voor tomaten dieven heb je weinig nodig. Als de dieven nog jong zijn, kun je ze met de hand verwijderen. Voor het geval er een grotere dief tussen zit, kun je het beste wel even een snoeischaar meenemen en een doekje met ontsmettingsmiddel om de snoeischaarbladen tussendoor te desinfecteren. Zo voorkom je de verspreiding van ziektes zoals aardappelziekte (phytophthora infestans). Eventueel kun je nog een emmertje of zakje meenemen voor je snoeiafval, maar je kan het snoeiafval ook op de grond gooien als compost. Wil je meteen ook je stamtomaat verder opbinden? Neem dan ook tuintouw mee waar nodig (zie stap 4).

Zorg er eerst voor dat je weet met wat voor tomatensoort je werkt. Heb je een hangende soort of een struiktomaat, dan hoef je minder vaak te dieven. Heb je een stamtomaat, dan is het slim om geregeld te blijven dieven.

Ga op zoek naar de dieven aan je plant. Je herkent ze als kleinere zijstengels die groeien in de bladoksels, net boven een bladknoop.

Is de scheut nog jong? Pak hem dan tussen duim en wijsvinger vast vlakbij de plek waar hij aan de hoofdstam vastzit. Knik hem naar achter en naar voren, zodat er geen restanten blijven zitten, en haal hem eraf. Herhaal dit bij verschillende dieven.

Is de dief al wat groter? Pak dan je snoeischaar erbij en knip de dief af op dezelfde plek als we hierboven beschrijven. Veeg tussendoor je snoeischaar schoon met je desinfecteerdoek.

Tip! In deze video uit de Gardeners’ World Moestuincursus laat tuinvrouw Anne Wieggers zien hoe je tomaten dieft. In onze cursus leer je nog veel meer handige tips en trucs voor het verzorgen van je favoriete moestuinplanten.

Combineer het dieven met het opbinden van je tomatenplant. Wikkel de hoofdstam om de touw of stokken heen, of bind de stam vast aan een hekwerk met touw.

Knip later in seizoen, wanneer je tomatenplant groter wordt, vergeelde of afgestorven bladeren weg dichtbij de hoofdstengel. Verwijder meteen ook dicht gebladerte dat een schaduw werpt over de vruchten, zodat ze mooi kunnen afrijpen.

Heeft je tomatenplant de top van de steun bereikt? Dan is het tijd om de groeipunt van je plant te verwijderen, ofwel je tomatenplant te toppen. Dit kun je ook doen zodra je plant een aantal vruchttrossen heeft ontwikkeld (een stuk of 4 bij buitenplanten en een stuk of 7 bij tomatenplanten in een kas of onder een afdak). Dit voorkomt de vorming van nieuwe vruchten die niet genoeg tijd hebben om te rijpen en aan het einde van het seizoen dus nog niet volgroeid zijn.

Tomaten zijn dol op kaliumrijke voeding in de tijd dat ze bloemen en vruchten aanmaken. Ondersteun ze met tomatenvoeding bij het water geven. 

Tip! Lees hier meer over het bemesten van tomaten.

Soms is het lastig te zien wat nou een dief is en wat de top van je plant is, zeker als een dief al groter is. Om te bepalen of iets een dief is of de groeipunt, check je of de stengel uit een bladoksel groeit of naadloos aansluit op de hoofdstengel.

Snoei je tomatenplant niet wanneer het blad van je tomatenplant nat is; in de waterdruppels kunnen ziektesporen zitten die je anders van plant tot plant kan overbrengen.