Vijver in je tuin: alles wat je moet weten

Een vijver aanleggen, een minivijver maken of je bestaande vijver verzorgen? In dit vijverdossier vind je praktische antwoorden en de beste artikelen over vijverplanten, onderhoud, helder water en dierenleven.

Je hoeft niet veel ruimte te hebben voor water in je tuin. Een mini-vijver maak je bijvoorbeeld in een geschikte bak of ruime pot, zodat ook een kleinere tuin een waterplek krijgt. Dit staat niet alleen mooi, zelfs de kleinste beetjes water zijn een belangrijk component voor meer biodiversiteit in de tuin.

Wil je het wat groter aanpakken? Maak dan een natuurvriendelijke vijver met minimaal een flauwe oever. Dit biedt een natuurlijk aanzicht en geeft dieren makkelijk toegang wanneer ze het water in willen, of juist eruit willen. Bijvoorbeeld als een vogel of egel te water is geraakt.

Kies voor een plek met genoeg licht. Bij het aanleggen van een vijver kies je een plek met minstens vier uur zon per dag. Leg je vijver liever niet aan direct onder bomen, want bladeren kunnen in het water terechtkomen en dat beïnvloedt de waterkwaliteit.

Staat je vijver al op een minder zonnige plaats? Een beetje schaduw hoeft geen probleem te zijn. Bekijk onze tips voor een vijver met te weinig zon.

Met vijverfolie kun je de vorm, de dieptes en de aflopende randen zelf bepalen, kies het liefst voor EPDM, dat is een rubbersoort. Het is wat duurder dan plastic, maar gaat langer mee en geeft minder gevaarlijke stoffen af aan het water. Een voorgevormde vijverbak is ook mogelijk, maar geeft je minder vrijheid in de indeling.

Graaf verschillende dieptes uit, zodat je ruimte hebt voor zowel oeverplanten als planten die dieper in het water groeien. De volledige handleiding voor een vijver maken neemt je mee van uitgraven tot de laatste planten.

Een vijver heeft het liefst een grote variatie aan planten voor verschillende plekken. Kies uit zuurstofplanten, diepwaterplanten, oeverplanten, moerasplanten en drijvende planten. Lees meer over deze soorten vijverplanten en hun functies.

Vooral waterplanten, zoals grof hoornblad, zijn belangrijke soorten voor het creëren van een gezonde vijver. De best keuzes zijn eigenlijk inheemse vijverplanten, hoewel er ook een ruime keuze is aan exotische planten. Hou er rekening mee dat veel uitheemse soorten zeer invasief kunnen zijn.

Het is vaak een grote ergernis van tuiniers: algen en kroos in de vijver. Toch is niet ieder plukje alg of kroos een probleem. Een klein beetje biedt zelfs leefruimte aan waterdieren, maar een aansluitende laag over het hele oppervlak kan andere planten in de weg zitten en een probleem vormen voor de gezondheid van je vijverwater.

Is het wateroppervlak overwoekerd, haal dan overtollig kroos en algen voorzichtig weg. Lees hoe je eendenkroos verwijdert en meer over kroos en algen in de vijver.

Hoe goed je de vijver onderhoudt is afhankelijk van hoe je hem inricht. Heb je een vijver met veel vissen zoals koikarpers, dan is een speciaal filtersysteem nodig. Heb je een vijver zonder vissen of maar enkele, dan is er soms helemaal geen techniek nodig. Als je de beplanting ruim hebt, dan regelt de vijver zichzelf. Dit betekent niet dat je toch een oogje in het zeil moet houden:

Bij langdurige vorst is uitwisseling van gassen tussen water en lucht van belang voor de dieren die in de vijver overwinteren. Bekijk de adviezen over de vijver ijsvrij houden.

Wat je in elk geval zeker niet moet doen is inhakken op het ijs. De klappen geven drukgolven onder het water, waarmee je dieren, zoals wissen en amfibieën, dodelijk kunt verwonden.

Deze basistips helpen al om je vijver gemakkelijk tot een dierenparadijs te maken: