Wisselteelt op een kleine moestuin: waarom en hoe doe je dat?

Wisselteelt op een kleine moestuin heeft verschillende voordelen

Wisselteelt: het klinkt misschien technisch, ingewikkeld en vooral als iets voor grote moestuinen. Toch hoeft het zeker niet moeilijk te zijn! Of je nu kweekt op een vierkante meter moestuin of in potten en bakken, elke moestuin heeft baat bij het afwisselen van gewassen om de grond gezond te houden. Deze richtlijnen voor wisselteelt op een kleine moestuin helpen je op weg bij het plannen van je moestuin voor volgend jaar.

Lees verder na de advertentie

Wat is wisselteelt?

moestuinbak opbrengst

Bij wisselteelt wissel je eenjarige gewassen op een stuk grond af om de bodem gezond te houden. Het ene jaar kweek je groente uit de ene groep op een bepaalde plek, zoals aardappelen. Het volgende jaar wissel je die af met bonen – en zo roteer je de gewassen. Op die manier put je de voedingstoffen in de grond niet uit en geef je plagen en ziektes minder kans.

Wekelijks handige tuintips in je mail

Iedere week dit soort praktische tips in je mailbox? Meld je dan nu aan voor onze gratis nieuwsbrief!

Ontvang elke week de handigste tips, verse tuininspiratie en speciale aanbiedingen.

Lees verder na de advertentie

Wisselteelt op een kleine moestuin

Wisselteelt op een kleine moestuin heeft dezelfde voordelen als op een groter stuk grond, alleen moet je soms iets creatiever zijn met hoe je jouw gewassen roteert. Je hebt namelijk wellicht niet een gewas in elke groep om te roteren. In een kleine tuin kun je daarom bepaalde categorieën van groenten samenvoegen.

Wisselteelt op een kleine moestuin in 4 groepen

wisselteelt 4 vakken voor wisselteelt op een kleine moestuin
De indeling laat de volgorde zien waarin je deze gewasgroepen kunt afwisselen per plek. Na wortelgewassen komen aardappelen, na nachtschade- en vruchtgewassen de peulgewassen, enzovoort.

Op grotere moestuinen kom je soms wisselteeltschema’s tegen met zes categorieën of meer (bijvoorbeeld aardappelen, peulgewassen, koolgewassen, bladgewassen, vruchtgewassen en wortelgewassen). Houd voor wisselteelt op een kleine moestuin ruimere categorieën aan, bijvoorbeeld vier of zelfs drie groepen. Op de afbeelding hierboven zie je deze vier categorieën:

  1. Nachtschade- en vruchtgewassen
    aardappelen, tomaten, aubergines, paprika’s, courgettes, komkommers, pompoenen …
  2. Peulgewassen
    tuinbonen, erwten, sperziebonen, snijbonen …
  3. Kool- en knolgewassen
    bieten, broccoli, bloemkool, boerenkool, koolrabi, radijsjes …
  4. Wortel- en bladgewassen
    wortelen, bieten, pastinaak, schorseneren, uien, knoflook, andijvie, bleekselderij, prei, sla …

In de afbeelding tonen de pijlen aan hoe je de gewassen het beste kunt roteren. Volg nachtschade- en vruchtgewassen op met peulgewassen, peulgewassen met kool- en knolgewassen en die laatste categorie met wortel- en bladgewassen. Dan begint de cirkel opnieuw.

Wisselteelt in potten en bakken

wisselteelt 3 vakken voor wisselteelt op een kleine moestuin, zoals in bakken en potten
De indeling toont de volgorde waarin je deze gewasgroepen kunt afwisselen per plek. Na hoge stikstofgebruikers komen lage stikstofgebruikers, enzovoort.

Kweek je moestuingroenten in potten of bakken? Dan past een schema met drie categorieën wellicht beter bij jouw tuin. Houd daarvoor deze categorieën aan:

  1. Groenten die veel stikstof gebruiken
    aardappelen, tomaten, kool, bladgroenten, courgettes, komkommers, prei …
  2. Groenten die weinig stikstof gebruiken
    wortelgewassen, bieten, uien
  3. Groenten die stikstof teruggeven aan de bodem
    peulvruchten zoals erwten, bonen …

De volgorde werkt hetzelfde als bij het eerdere wisselteeltschema. Volg groenten die veel stikstof gebruiken op met groenten die weinig stikstof gebruiken. Daarna zet je groenten die stikstof teruggeven aan de bodem in (zoals bonen) om de grond te verrijken. Dan is het tijd voor een nieuwe ronde met groenten die veel stikstof nodig hebben.

Extra tips voor een gezonde kleine moestuin

Wisselteelt op een kleine moestuin is één manier om de grond gezond te houden, maar er zijn meerdere tips die kunnen helpen

Behalve het toepassen van wisselteelt op een kleine moestuin zijn er ook andere dingen die je kunt doen om je bodem en oogst te helpen. Een gezonde moestuin en een rijke oogst beginnen namelijk al bij hoe je de moestuin inricht.

1. Oefenen met wisselteelt: zet je planten door elkaar

Een laagdrempelige manier om te beginnen met wisselteelt op een kleine moestuin is door je plantensoorten door elkaar te zetten. Wissel leden van verschillende categorieën met elkaar af in je indeling en zet het jaar erna een groente uit een andere categorie op de plek van de vorige. Zolang je een groentesoort kiest uit een andere categorie, ben je eigenlijk al bezig met een vorm van wisselteelt!

Tip! Zet eventueel op de naambordjes erbij in welke categorie je groente hoort, bijvoorbeeld met een afkorting of door gekleurde bordjes te gebruiken.

2. Wissel gewassen met verschillende zaaitijden af

Deze tip helpt je ook om je kleine moestuin optimaal te benutten: wissel gewassen met verschillende zaai- en oogsttijden af. Het vergt wat planning, maar zo eet je wel het jaar door uit je eigen tuin.

3. Houd rekening met de zon en de hoogte van je planten

Als laatste tip is het bij wisselteelt op een kleine moestuin ook verstandig om rekening te houden met hoe de zon in jouw tuin valt en hoe hoog jouw gewassen worden. Het liefst wil je goed bij je gewassen kunnen en dat ze alle zon krijgen die ze nodig hebben. Zet hogere gewassen achteraan en lagere gewassen vooraan. Zo houd je makkelijker het overzicht, bereikt de zon al je planten en kun je makkelijker bij je oogst.

Lees meer over wisselteelt en kleine moestuinen

Iona van den DriesIona's missie om haar kamerplanten in leven te houden groeide uit tot een woekerend enthousiasme voor groen - enthousiasme dat goed gedijt op de redactie van Gardeners’ World.
Magazine van Gardeners’ World 04/2024

Gardeners’ World 04/2024

Bestel nu