10 smakelijke groenten om te kweken in de herfst en nog maandenlang te oogsten

Linda Passies
|
21/09/2022
lente-kolen kweken in de herfst

Groenten kweken in de herfst? Jazeker! Veel groenten kun je in de herfst zaaien en planten, zodat je er de hele herfst en winter van kunt plukken. Ze vullen ook de ‘schrale’ periode in het volgende voorjaar – die maanden waarin je druk aan het zaaien bent maar je zomergroenten nog niet rijp zijn. 

Als je aan het begin van de herfst de laatste zomergewassen oogst, kun je op de vrijgekomen plekken nieuwe gewassen planten voor de winter. Weersta de verleiding om de grond leeg te laten, want dan neemt onkruid het al gauw over. En als je nog steeds geen ruimte hebt, kun je veel van deze groenten ook in een grote pot kweken.

Wekelijks moestuintips in je mail

Iedere week dit soort (moes)tuintips in je mailbox? Meld je dan nu aan voor onze gratis nieuwsbrief!

De grond voorbereiden

Haal je zomergewassen helemaal weg voordat je nieuwe groenten zaait of plant, want achterblijvend plantmateriaal kan plagen en ziekten bevatten. Trek de oude planten uit de grond, met wortel en al. Ziek materiaal kun je het beste verbranden of in de vuilnisbak gooien. Hark compost door de aarde of voeg die toe als mulch om de bodem te verbeteren. Als je in potten kweekt, vervang dan de potgrond. 

Rekening houden met wisselteelt

Als je wisselteelt toepast, kan het lastig zijn een traditioneel vierjarig rotatieschema te volgen wanneer je twee gewassen op dezelfde plek verbouwt. Het goede nieuws is dat je veel groenten, zoals courgettes, sperziebonen en pronkbonen en bladsla niet hoeft te roteren en overal tussen kunt zetten. 

Mits je kruisbloemigen (kolen, rucola en oosterse gewassen) en alliums (ui, bosui en knoflook) niet zijn aangetast door knolvoet, witrot of andere ziekten, is de simpelste manier om wisselteelt toe te passen kruisbloemigen en alliums nu op dezelfde plaats planten als waar planten uit deze familie eerder dit jaar groeiden. Wacht daarna minstens twee jaar voordat je er weer iets uit deze familie plant. 

Spinazie

spinazie kweken in de herfst

Spinazie overleeft vorst en winterse buien, waardoor je kunt oogsten in de herfst en de winter. Vanaf maart volgt dan nog vers nieuw blad.

De beste plek voor spinazie

In de vollegrond, een pot of een onverwarmde kas.

Verzorging van spinazie

Zaai begin september binnen in potjes om de zaailingen een goede start te geven en te beschermen tegen naaktslakken. Bedek ze na het uitplanten met een net om duiven op afstand te houden. Bescherm de planten vanaf oktober met een stolp of kweek ze in een onverwarmde kas.

Spinazie-variëteiten

Veel soorten overleven de winter. Probeer de volgende soorten:

  • ‘Medania’ heeft dicht, donkergroen blad.
  • ‘Early Prickly Seeded’ groeit na een koude winter terug.
  • ‘Giant Winter’ kan goed tegen kou. 
  • ‘Samish’ kan tegen meeldauw.
  • ‘Apollo’ kan ook goed tegen meeldauw.

Oosterse bladgroenten

paksoi oogsten

Deze snelgroeiende bladgewassen verdragen koele, natte omstandigheden en geven oogst in de herfst en het volgende voorjaar. Nu is een goede tijd om ze te zaaien, want ze ontkiemen het best als het warm is. Houd ze daarna vochtig en niet te warm, zodat ze niet doorschieten.

De beste plek voor oosterse bladgroenten

In de vollegrond, een pot of onverwarmde kas.

Verzorging van oosterse bladgroenten

Zaai in augustus of september rechtstreeks in de vollegrond. Of, als het een natte zomer was, in potjes om naaktslakken weg te houden bij de zaailingen. Bescherm de planten met een stolp of kweek ze in een onverwarmde kas. 

Variëteiten om te proberen 

  • Mosterd is misschien wel de meest winterharde oosterse bladgroente, met name de variëteit ‘Green in Snow’. 
  • Mizuna is makkelijk te kweken en levert royale oogsten op van blaadjes met een milde smaak. 
  • Paksoi (foto) is mild van smaak, sterk en heeft vlezige stengels. 

Knoflook kweken in de herfst

knoflook kweken in de herfst

De meeste variëteiten hebben een koude periode nodig, dus plant in de herfst voor een zomeroogst.

De beste plek voor knoflook

In de vollegrond of in een grote pot.

Verzorging van knoflook

Koop geprepareerde bollen bij zaadhandelaren of tuincentra – gebruik geen knoflook uit de supermarkt. Zet ze op de zonnigste plek die je hebt. Breek de bollen net voor het planten in teentjes en plant met de punt naar boven in de vollegrond. Als je geen ruimte hebt, plant dan drie tenen in een 30 cm brede en 30 cm diepe pot.

Knoflook-variëteiten

Kies variëteiten die in de herfst/ winter geplant moeten worden. 

  • ‘Hardneck’-soorten zijn milder van smaak en kunnen beter tegen kou, maar zijn minder lang houdbaar. Bijvoorbeeld: ‘Carcassonne Wight’ (planten sep-feb).
  • ‘Softneck’-soorten – de soorten die we in de supermarkt kopen – verdragen kou minder goed. Bijvoorbeeld: ‘Solent Wight’ (planten: okt-jan).

Lentekolen kweken in de herfst

lente-kolen kweken in de herfst

Van deze winterharde groente kun je in maart de jonge blaadjes plukken of in april het hart. 

De beste plek voor lentekolen

In de vollegrond. 

Verzorging van lentekolen

Zaai ze voor eind augustus onder glas en plant ze in september-oktober uit. Of koop jonge planten in het tuincentrum – afhankelijk van hun grootte moet je ze oppotten en verder kweken voordat je ze kunt uitplanten. Plant zo diep dat de hele stengel onder de grond zit en druk stevig aan, zodat ze diep wortelen en windvlagen kunnen weerstaan. Bescherm ze met netten tegen duiven. 

Variëteiten van lentekolen

  • Puntige, hartvormende variëteiten, zoals ‘Durham Early’ en ‘Pyramid’, voor het blad of het hart. 
  • ‘Hispi’ vormt grote, compacte harten. 
  • ‘Spring Hero’ is een van de weinige overwinterende variëteiten met een rond hart.

Rucola

rucola kweken in de herfst

Rucola kan wel wat vorst verdragen, mits de planten groot en sterk genoeg zijn. Pittige blaadjes die je de hele herfst en winter kunt plukken. Soms komt er ook nog nieuwe groei in de lente.

De beste plek voor rucola

In de vollegrond, een pot of een onverwarmde kas

Verzorging van rucola

Zaai rucola eind augustus of begin september om in de herfst en winter te oogsten. Wilde rucola moet begin augustus worden gezaaid om te overwinteren. Zaai in de vollegrond of in modules om later uit te planten. Geef de planten meer ruimte dan je in de zomer zou doen: te weinig ruimte maakt ze minder winterhard. Bescherm tegen konijnen en nat weer met stolpen of kweek in een kas.

Variëteiten om te proberen 

Er zijn allerlei variëteiten te koop, maar gewone rucola is even goed als andere soorten.

Te koop bij:Sprinklr

Uien kweken in de herfst

uien kweken herfst

Kies overwinterende variëteiten die tegen kou kunnen. Je kunt de bollen al in juni oogsten – zo’n twee maanden eerder dan wanneer je tot de lente wacht met planten.

De beste plek voor uien

In de vollegrond of in een grote pot.

Verzorging van uien

Koop geen zaad, maar pootuien. Ze staan graag op een zonnige plek. Plant ze in september of oktober in de vollegrond, in goed doorlatende grond. Laat het puntje net boven de aarde uitkomen en bedek met vliesdoek of fijnmazig gaas, buiten bereik van vogels. Als je op zware grond tuiniert, zet ze dan in de winter in een koude of onverwarmde kas, beschermd tegen de ergste nattigheid. Plant ze vervolgens uit in maart.

Variëteiten van uien

Kies overwinterende variëteiten, die zijn minder gevoelig voor kou. 

  • ‘Shakespeare’ is een Britse witte ui, die ook bestand is tegen ons klimaat. 
  • ‘Electric’ is een rode ui vol smaak die goed overwintert.

Sla kweken in de herfst

rode kropsla kweken in de herfst

Wintervariëteiten zijn vaak vorstbestendiger dan gedacht wordt. Ze verdragen kou en je kunt ze in het voorjaar oogsten. 

De beste plek voor sla

In de vollegrond, een pot of een onverwarmde kas

Verzorging van sla

Zaai in september zodat de planten groot genoeg zijn om te overwinteren. Je kunt het best binnen zaaien in potjes, ter bescherming tegen naaktslakken. Plant ze uit in de vollegrond of in een pot, dichter bij elkaar dan je bij zomersla zou doen. Ze groeien langzaam en je moet tot het voorjaar van dit gewas kunnen oogsten. Bescherm met een stolp of kweek in een onverwarmde kas om de ergste wind en regen van de winter tegen te houden.

Sla-variëteiten

Deze soorten doen het allemaal goed in de winter:

  • Groene kropsla ‘Valdor’
  • Rode kropsla ‘Marvel of Four Seasons’ (foto)
  • De Franse ‘Grenoble Red’ 
  • De zoete bindsla ‘Winter Density’

Tuinbonen kweken in de herfst

tuinbonen kweken in de herfst

Als je al in mei wil genieten van heerlijke bonen, dan kun je niet om tuinbonen heen. En als je vroeg begint, vermijd je de ergste bonenluis en chocoladevlekkenziekte.

De beste plek voor tuinbonen

In de vollegrond of onverwarmde kas.

Verzorging van tuinbonen

Zaai eind oktober/begin november rechtstreeks in goed doorlatende grond. De planten kunnen wat vorst hebben, en groeien verder als het weer opwarmt. Al krijg je in koudere streken wel betere resultaten als je zaait in ‘rootrainers’ of diepe potten in een onverwarmde kas. Zo krijgen muizen ook minder kans. Plant uit in februari voor een zo vroeg mogelijke oogst. Je kunt ook in februari zaaien onder glas, of in de vollegrond in maart-mei, voor een latere oogst. Steun de planten tijdens de groei.

Variëteiten van tuinbonen

Dit zijn robuuste, compacte planten, en dus het betrouwbaarst voor zaaien in de herfst:

  • ‘Aquadulce Claudia’ 
  • ‘The Sutton’ 

Te koop bij:Sprinklr

Koriander kweken in de herfst

koriander kweken

Koriander is wel vorstgevoelig, maar geeft met wat bescherming pittig smakende blaadjes die je in de herfst en winter kunt toevoegen aan stoofpotten en Indiase curry’s. 

De beste plek voor koriander

In een pot of onverwarmde kas.

Verzorging van koriander

Koriander heeft de neiging door te schieten als je hem verplant. Zaai dus waar je wil dat het groeit. Het is een vorstgevoelig kruid en moet dus in de winter in een vorstvrije kas staan. Binnen op een vensterbank met veel licht kan ook. Koriander groeit goed in potten of in een border in de kas. Doorschieten is minder waarschijnlijk bij koud weer, maar houd de grond voor de zekerheid vochtig, niet te nat. Bescherm tegen naaktslakken.

Variëteiten van koriander

Kies variëteiten die minder snel of helemaal niet doorschieten, zoals ‘Cruiser’, die krachtig en compact is en dus ideaal voor potten.

Te koop bij:Sprinklr

Bosui kweken in de herfst

bosui kweken in de herfst

Bosuien of lente-uien komen de winter goed door, waarna je ze het volgende jaar in april kunt oogsten.

De beste plek voor bosui

In de vollegrond, een pot of een onverwarmde kas.

Verzorging van bosui

Deze zaden ontkiemen niet goed als de temperatuur regelmatig boven de 20 °C komt, dus je kunt ze beter buiten dan binnen zaaien. Bewaard zaad blijft niet lang goed, dus gebruik een nieuw zakje. Zaai in de vollegrond of in een pot, op een zonnige plek. Bescherm de planten tegen konijnen.

Variëteiten van bosui

Bijna alle variëteiten bosuien zijn winterhard.

  • ‘White Lisbon Winter Hardy’ is een oude favoriet.
  • Japanse bosuien zoals ‘Ishikura’ en ‘Guardsman’ hebben langere schachten, maar kunnen last hebben van valse meeldauw.

Lees meer over groente kweken in de herfst:

Dit artikel is geschreven door de onafhankelijke redactie van Gardeners’ World. Het bevat gesponsorde links en wij ontvangen hiervoor een vergoeding. Hierdoor kunnen we je ook in de toekomst blijven voorzien van de beste tuintips en stap-voor-stap uitleg zodat je tuin er het hele jaar prachtig bijligt.

Magazine van Gardeners’ World 10/2022

Gardeners’ World 10/2022

Bestel nu