Inheemse held: grote tijm (Thymus pulegioides)

grote tijm inheems

Veel mensen kennen tijm als mediterraan keukenkruid. Maar ook in Nederland en België groeien in het wild verschillende tijmsoorten, waaronder kleine, en grote tijm. 

Met inheemse planten help je de biodiversiteit enorm. Ze zijn prachtig, maar helaas niet zo bekend. In deze rubriek stellen we een inheemse plant zich aan je voor, in de hoop dat ze een plekje in jouw tuin krijgen. Ze zullen je niet teleurstellen!

Zo werd grote tijm vroeger gebruikt

Grote tijm, oftewel Thymus pulegioides, staat op de Nederlandse Rode Lijst van planten als zeldzaam, net als kleine tijm. De planten zijn aantrekkelijk en sterk aromatisch – niet voor niets waren ze al in de klassieke oudheid een geliefd keukenkruid. Tijm is ook al duizenden jaren een belangrijk medicinaal kruid. Het werd al in de oudheid toegepast als desinfecterend, antibacterieel en slijmoplossend middel, tegen hoest, als zenuwversterkend middel, bij hoofdpijn, depressies, reumatische pijnen en kiespijn. De voornaamste toepassingen zijn tegenwoordig hoestdrank en kruidenthee. Bestanddelen van tijm worden ook gebruikt bij de bereiding van allerlei producten, zoals zeep, deodorant, parfum, drop, tandpasta, massageolie en badolie. 

Wat betekent de naam?

De naam, tijm, is de letterlijke vertaling van ‘thymus’. Thymus stamt waarschijnlijk af van het Griekse woord voor ontsmetten. Maar er wordt ook wel beweerd dat het afkomstig is van het Griekse woord thumos, dat kracht of moed betekent. Veel tradities grijpen terug op deze eigenschap. Romeinse soldaten baadden bijvoorbeeld in tijm om er krachtiger van te worden. 

Wanneer bloeit tijm?

Grote tijm is een overblijvende plant uit de lipbloemenfamilie (Lamiaceae) en is een laagblijvende, altijd groene soort met een hoogte tussen 5 tot 30 cm. De bloeistengels zijn opgaand en de fijne blaadjes zijn langwerpig en ruiken sterk aromatisch door de aanwezige etherische olie (thymol). 

Tijmbloemetjes groeien in bolvormige hoofdjes en zijn purperroze gekleurd. Bloeien doet tijm van juni tot in de herfst.

Deze insecten houden van grote tijm

Grote tijm Thymus pulegioides

De bloemen bevatten nectar en stuifmeel en worden graag bezocht door allerlei soorten wilde bijen, waaronder behangersbijen en wespbijen en diverse soorten hommels, (zweef)vliegen, kevers, en ook dagvlinders, waaronder de keizersmantel, zilveren maan, dagpauwoog, vuurvlinder, kleine vos en tijmblauwtje. 

De beste plek voor grote tijm

Het is een echt zonminnende plant die groeit op droge, open, neutrale en vaak kalkrijke grond die stikstof- en ook voedselarm is. Thymus pulegioides is zodenvormend en vermeerdert zich vooral vegetatief door op stengelknopen te wortelen. De plant is dan ook geschikt als bodembedekker en goed toe te passen in geveltuinen. De verspreiding van de fijne zaden gebeurt vooral door de wind, maar ook door mieren. 

Hoe tijm combineren?

In tuinen is grote tijm bijvoorbeeld goed te combineren met steenanjer, geel walstro, grasklokje, veldsalie, Engels gras, prachtanjer, ruige weegbree, wilde marjolein en bevertjes.

Lees meer over inheemse planten:

Magazine van Gardeners’ World 12/2022

Gardeners’ World 12/2022

Bestel nu