Haal deze heftige hooikoortsplant uit je tuin voor het te laat is

Denk je een onschuldig plantje in je tuin te hebben? Pas op, de alsemambrosia is een tikkende tijdbom voor je gezondheid. Deze horrorplant verlengt het hooikoortsseizoen met maanden en je kunt er goed ziek van worden. Ontdek hoe je de alsemambrosia herkent en waarom je direct actie moet ondernemen om je tuin weer veilig te maken.

De alsemambrosia (Ambrosia artemisiifolia) is een eenjarige plant die oorspronkelijk uit het zuidoosten van de Verenigde Staten komt. In Nederland is deze invasieve exoot al sinds 1875 bekend, maar lange tijd was ons klimaat niet geschikt voor de plant om zich echt te vestigen. Maar door klimaatverandering voelt de plant zich inmiddels aardig thuis in ons kikkerlandje – en verspreidt hij zich dat het een lieve lust is.

De alsemambrosia plant groeit het liefst op verstoorde grond waar geen grassen groeien, zoals bouwterreinen, omgewerkte bermen – maar ook in tuinen. Hoewel de plant vaak niet veel groter wordt dan een bescheiden struikje, kan hij in ‘gunstige’ omstandigheden een indrukwekkende hoogte van wel 250 cm bereiken.

De reputatie van de alsemambrosia als horrorplant is niet overdreven. Het grootste probleem is het heftige stuifmeel.

Normaal gesproken loopt het hooikoortsseizoen tegen het einde van de zomer op zijn laatste benen. De alsemambrosia bloeit echter pas laat: van eind augustus tot en met oktober. Slecht nieuws dus voor iedereen die last heeft van hooikoorts, want hierdoor wordt het pollenseizoen maar liefst twee maanden langer.

Het stuifmeel van alsemambrosia is bijzonder agressief. De allergische reacties bij mensen zijn soms zo heftig dat ze naar het ziekenhuis moeten. De wind kan de pollen bovendien honderden kilometers ver dragen en ze blijven dagenlang in de lucht hangen. Hoe dichter je bij de plant staat, hoe hoger de concentratie en hoe erger de klachten.

Naast de gezondheidsrisico’s is ambrosia een hardnekkig onkruid. De zaden hebben een ongelooflijk uithoudingsvermogen. Ze kunnen na 40 jaar (!) in de bodem nog steeds kiemen. Als de plant eenmaal voet aan de grond krijgt in jouw tuin, ben je er niet zomaar vanaf.

Voordat je de schoffel uit de schuur haalt, moet je eerst zeker weten of je daadwerkelijk met de boosdoener te maken hebt. Alsemambrosia herkennen is best lastig, omdat de plant sterk lijkt op enkele veelvoorkomende inheemse planten.

Naast de gewone alsemambrosia komen er in Nederland ook de zandambrosia (Ambrosia psylostachya) en de driedelige ambrosia (Ambrosia trifida) voor. Wat betreft de gezondheid maken deze verschillen weinig uit; alle drie de soorten produceren even gevaarlijke pollen.

Tip: Op de website van de NVWA vind je een handige herkenningskaart voor de verschillende soorten ambrosia.

Er zijn twee inheemse planten waarmee de exoot alsemambrosia vaak wordt verward:

Je vraagt je misschien af hoe deze Amerikaanse exoot in jouw Hollandse of Vlaamse tuin terechtkomt. De voornaamste boosdoener is vogelvoer. De zaden van de ambrosia komen vaak terecht in vetbollen en strooivoer voor tuinvogels, maar ook in kippen- of duivenvoer.

Hoewel er inmiddels strenge EU-regelgeving is voor het aantal ambrosiazaden dat in vogelvoer mag zitten, is het risico niet helemaal weg. Dus heb je de afgelopen jaren tuinvogels gevoerd? Controleer dan de plek onder de voederplank extra goed op het opkomen van ambrosia.

Heb je de plant in je tuin ontdekt? Dan moet je snel handelen, maar wel voorzichtig. Je kunt het beste de plant verwijderen vóór de bloei (dus voor eind augustus) om te voorkomen dat de plant pollen en zaden kan verspreiden.

Ga nooit met blote handen aan de slag. De plant kan heftige allergische huidreacties veroorzaken. Draag handschoenen en bedekkende kleding (lange mouwen en een lange broek).

De meest effectieve methode is om de plant met wortel en al uit de grond te trekken. Als de plant al bloeit, is het verstandig om ook een mondkapje te dragen om te voorkomen dat je de agressieve pollen inademt.

Dit is de belangrijkste stap: gooi de plant nooit bij het groenafval of op de eigen composthoop. De zaden overleven het composteringsproces en kunnen zo via de compost weer op andere plekken terechtkomen. Doe de planten in een afgesloten zak en gooi deze bij het restafval dat wordt verbrand.

Help de verspreiding in Nederland in kaart te brengen. Meld waarnemingen via websites zoals waarneming.nl of telmee.nl. Hiermee help je instanties om de opmars van deze exoot te monitoren.

De alsemambrosia plant is niet slechts een lastig onkruid, maar een bedreiging voor onze gezondheid. Wacht dus niet tot de plant zijn pollen loslaat: check vandaag nog je tuin, trek de handschoenen aan en maak korte metten met deze lastpak. Voor je eigen gezondheid en die van je buren!