Vingerplant

De Fatsia japonica is geliefd om haar grote, opvallende bladeren en tropische uitstraling. Maar wat maakt deze vingerplant nog meer zo populair? Ontdek in deze kweekgids alles over het kweken en verzorgen (en meer) van de Fatsia japonica.

Fatsia japonica is een middelgrote, groenblijvende heester die van oorsprong uit Japan komt. In het Nederlands staat de plant vooral bekend als vingerplant, maar je hoort ook wel de naam Japanse aralia. Kenmerkend zijn de grote, glanzende bladeren en de bolronde, klimopachtige bloemen die later plaatsmaken voor zwarte bessen.

Deze heester is een uitstekende keuze voor een schaduwrijke plek in de tuin en doet het ook heel goed als kamerplant. De plant voegt gegarandeerd een exotisch tintje toe aan je tuin, zeker in de winter. Hij staat prachtig in combinatie met zachte siergrassen en bamboe, maar zorgt ook voor een mooi contrast naast kleinbladige struiken of opvallende planten zoals canna’s.

Fatsia japonica is een veelzijdige plant die op veel plekken prachtig groeit. Denk aan een lastige, schaduwrijke hoek in de tuin of juist een zonniger terras of stadstuin. De plant is redelijk goed bestand tegen zout en wind en daarmee ook geschikt voor beschutte kusttuinen. Let er wel op dat jong blad kan verbranden bij te veel felle zon.

Zet je de vingerplant binnen als kamerplant? Dan heeft hij het het best naar zijn zin in een koele, luchtige ruimte. Zorg ervoor dat de kamer in de winter koel blijft en geen centrale verwarming heeft. Verplaats de plant indien nodig voor de winter. Een onverwarmde serre is de perfecte plek voor een vingerplant binnenshuis.

Houd er wel rekening mee dat Fatsia japonica onder gunstige omstandigheden vrij snel groeit. Hij heeft daarom wellicht om de paar jaar een grotere pot nodig.

Plant de vingerplant buiten in het voorjaar, zodat hij tijdens de warmere maanden goed kan wortelen. Graaf een ruim plantgat en voeg een paar handen goed verteerde compost of mest toe. Strooi er ook wat mycorrhiza-schimmels bij om het aanslaan van de plant te bevorderen.

Zet de plant op dezelfde diepte in de grond als hij in zijn kweekpot stond. Vul het gat aan met aarde en druk het geheel voorzichtig aan. Geef daarna flink water en blijf dit de komende weken doen. Daarna hoef je alleen nog water te geven in droge perioden. Staat de plant op een zonnigere plek? Dan moet je wat langer doorgaan met extra water geven.

Vingerplanten hebben gedurende het jaar maar weinig verzorging nodig. Verwijder dode en stervende bladeren wanneer dat nodig is.

Breng in de herfst een dikke laag mulch aan rondom de basis van de plant. Dit helpt om de wortels te beschermen tegen de kou. Strenge vorst kan de bladeren van de vingerplant beschadigen. Wordt er een langere periode met nachttemperaturen onder de -3 graden Celsius voorspeld? Dek de plant dan af met vliesdoek of verplaats hem naar een beschutte plek als hij in een pot staat.

Snoei je Fatsia japonica halverwege of laat in het voorjaar om hem mooi in vorm te houden. Je kunt complete stengels helemaal terugsnoeien tot de hoofdstengel. Verwijder ook dode of gele bladeren aan de basis van de bladsteel. Zo verminder je direct de hoogte en breedte van de plant. Bekijk de plant regelmatig even van een afstandje tijdens het snoeien, zodat je de gewenste vorm bereikt.

Oudere bladstelen kun je vaak gemakkelijk afbreken op de plek waar ze aan de hoofdstengel vastzitten. Dit ziet er doorgaans natuurlijker en netter uit dan wanneer je ze afknipt met een snoeischaar.

Je kunt de vingerplant vermeerderen door in de nazomer halfrijpe stekken te nemen. Knip hiervoor jonge stengels af die aan de basis net beginnen te verdikken. Maak de stekken ongeveer 20 centimeter lang. Verwijder de onderste bladstelen en bladeren, doop de onderkant in stekpoeder en steek de stek in een potje met vochtige, turfvrije stekgrond. Dek de pot af en zet hem op een plek met een constante temperatuur van 15 tot 20 graden Celsius.

Het is soms nog makkelijker om Fatsia japonica te zaaien. Gebruik hiervoor turfvrije zaaigrond en bedek de zaden met een laagje vermiculiet in plaats van potgrond. Hierdoor kan er nog wat licht bij de zaden komen. Zet de pot in een verwarmde kweekbak bij 15 tot 20 graden Celsius op een plek met veel licht. Verpot de zaailingen naar hun eigen potjes en plant ze buiten in de tuin wanneer ze ongeveer drie jaar oud zijn.

Vingerplanten zijn over het algemeen behoorlijk sterke planten. Kamerplanten en exemplaren die op een warmere plek groeien, kunnen echter wel last krijgen van schildluis, trips en wolluis. Houd de plant ook goed in de gaten op bladvlekkenziekte en verwijder aangetaste bladeren direct.

Gele bladeren bij een vingerplant zijn meestal een teken dat de plant meer voeding nodig heeft. Houd er wel rekening mee dat zelfs perfect gezonde exemplaren af en toe oude bladeren laten vallen. Het geel worden van het blad is simpelweg de eerste stap in dat natuurlijke proces.

Groeit jouw vingerplant binnen? Dan kunnen droge lucht en te veel zonlicht voor problemen zorgen. Droge lucht onttrekt vocht aan de bladeren, waardoor ze knisperig aanvoelen. Te veel licht kan de bladeren verbranden, wat weer leidt tot bruine vlekken en opkrullend blad. Dit kun je doen:

Naast de gewone soort zijn er een paar bijzondere variëteiten die zeker de moeite waard zijn om te bekijken:

Als de plant slap hangt, is er meestal iets mis met de watergift. De plant krijgt te veel of juist te weinig water. Steek je vinger in de grond. Deze moet vochtig aanvoelen, maar niet kletsnat. Is de grond erg nat? Dan verdrinkt je plant. Zorg er bij een pot voor dat deze niet in een laag water staat en geef even geen water tot de grond weer droger aanvoelt. Groeit de plant buiten in de vollegrond, dan moet je wellicht de afwatering verbeteren. Voelt de grond juist erg droog aan? Geef je vingerplant dan direct water. Hierdoor zal hij snel weer opfleuren. Breng daarna een dikke laag mulch aan rond de basis van de plant om het vocht beter in de bodem vast te houden.

Het is zeker mogelijk om een gevestigde vingerplant te verplaatsen. Wel geldt de regel dat hoe groter de plant is, hoe lastiger het verplanten wordt. Wacht hiermee tot halverwege het voorjaar en bereid het nieuwe plantgat alvast voor, zodat je de plant direct op zijn nieuwe plek kunt zetten.

Geef je vingerplant de dag voor het uitgraven heel ruim water. Graaf vervolgens een zo groot mogelijke kluit uit. Het helpt ook om de plant wat terug te snoeien. Dit vermindert de verdamping via het blad, totdat de wortels op hun nieuwe plek weer goed zijn aangeslagen. Geef de eerste weken regelmatig water tot de plant weer sterke, nieuwe groei laat zien.

Bij vingerplanten die als kamerplant worden gehouden, zijn droge lucht en te veel zonlicht vaak de boosdoeners. Droge lucht trekt vocht uit de bladeren, waardoor ze knisperig aanvoelen. Te veel licht zorgt voor verbranding van het blad, wat leidt tot bruine plekken en opkrullende bladeren.

Knip eerst de beschadigde bladeren weg bij de basis van de bladsteel. Verplaats de plant daarna indien mogelijk naar een plek met meer schaduw, het liefst in een vochtige ruimte zoals de badkamer. Je kunt de luchtvochtigheid in de kamer ook verhogen door de bladeren dagelijks te besproeien. Of zet de pot op een schaal met kiezels en vul deze met water tot net onder de steentjes.