paardenbloem

Wie kent hem niet, de paardenbloem (Taraxacum officinale). Door de een wordt ze verguisd en door de ander geliefd. Lees alles over de paardenbloem op deze pagina.

Taraxacum officinale, beter bekend als de paardenbloem, is een veelvoorkomende wilde bloem die door veel tuiniers als ‘onkruid’ wordt beschouwd. In Nederland en België komen ruim 1000 soorten voor!

De plant heeft felgele bloemen en lange, getande groene bladeren. Na de bloei ontwikkelen zich pluizige zaadhoofdjes, die we ook wel ‘pluisbollen’ noemen.

De bloemen van de paardenbloem zijn ‘samengesteld’, wat betekent dat ze bestaan uit veel individuele bloempjes die elk hun eigen voorraad nectar en stuifmeel hebben. Ze zijn dan ook onderdeel van de composietenfamilie (Asteraceae), zoals vele soorten bloemen. Dit maakt ze tot een uitstekende voedselbron voor allerlei insecten. De zaden worden ook gegeten door vogels.

De paardenbloem is een fantastische plant voor de biodiversiteit in je tuin. De bloemen bloeien vroeg en laat in het jaar, een periode waarin er vaak weinig andere bloemen zijn. Hierdoor vormen ze een belangrijke voedselbron voor wilde bijen, vlinders, nachtvlinders, zweefvliegen, kevers, solitaire en sociale wespen en tal van andere insecten.

Ook de bladeren zijn waardevol: ze worden gegeten door de rupsen van verschillende nachtvlindersoorten en andere bladeters zoals mineervliegen en bladwespen. De zaden zijn geliefd bij putters en andere vogels, die ze graag eten.

Paardenbloemen hebben lange penwortels die onmisbare mineralen en kalk opnemen en naar de oppervlakte brengen. Deze voedingsstoffen zijn belangrijk voor andere (tuin)planten, die hiervan profiteren. Ook breken de sterke wortels verdichte grond los, waardoor je bodem luchtiger wordt.

De paardenbloem is niet alleen goed voor de natuur, maar ook nuttig voor mensen. Al eeuwenlang wordt de plant gebruikt vanwege zijn vochtafdrijvende werking. Het Franse woord voor paardenbloem is niet voor niets ‘pissenlit‘, wat letterlijk ‘in bed plassen’ betekent.

Je kunt de bladeren in heet water laten trekken om er thee van te maken, en de bloemen zijn geschikt voor het maken van paardenbloemwijn. De jonge bladeren smaken heerlijk in salades. De lange penwortel kun je drogen en als alternatief voor koffie gebruiken.

Hoewel de paardenbloem vaak als onkruid wordt gezien, zijn er steeds meer tuiniers die een wildere tuin omarmen en inheemse planten aanplanten, of hun gang laten gaan. Zij laten paardenbloemen bewust bloeien, bijvoorbeeld langs de randen van hun percelen. En daar zijn goede redenen voor, want de paardenbloem is onmisbaar in een diervriendelijke tuin.

Heb je wel heel veel paardenbloemen of groeien ze op plekken waar ze écht niet handig zijn, dan kun je ze natuurlijk weghalen. Het meest effectief is het uitsteken van de lange penwortel. Als de wortel afbreekt, groeit er gewoon weer een nieuw plantje uit.

Doe dit in elk geval niet, omdat je daarmee andere (tuin)planten, gazon, bodem en tuindieren beschadigd: