Lelie

Met lelies haal je heerlijke zomerse kleuren én geuren naar je tuin. Lees in deze uitgebreide plantengids alles over het kweken van verschillende soorten lelies, inclusief het planten, verzorgen en vermeerderen.

Lelies (Lilium) zijn geliefde tuinplanten met vaak grote, trompetvormige bloemen en een heerlijke geur. Er zijn twee hoofdtypen die je kunt kweken: de Oriëntaalse lelie en de Aziatische lelie.

Oriëntaalse lelies, ofwel Oosterse lelies, hebben doorgaans grote, sterk geurende roze bloemen en gedijen het beste in zure grond. Kweek ze daarom in potten met speciale zure potgrond, zoals heidegrond.

Aziatische lelies zijn verkrijgbaar in veel meer kleuren, waaronder geel, oranje, rood en bijna zwart. Ze geuren niet en blijven wat kleiner. Omdat ze zeer winterhard zijn en goed groeien op alkalische grond, zijn ze gemakkelijker te kweken. Plant de bollen simpelweg in de tuin of in potten met turfvrije, universele potgrond.

Naast deze twee hoofdtypen zijn er ook martagon-, lancifolium- en pardalinum-lelies. Deze soorten groeien graag op een plek met gevlekte schaduw en zaaien zichzelf vaak uit. Ze zijn ideaal om te laten verwilderen, bijvoorbeeld onder loofbomen.

Overigens is de daglelie (Hemerocallis) geen echte lelie (Lilium) maar een andersoortige vaste plant, al lijkt de bloem er wel op.

Lelies doen het het beste op een zonnige, beschutte standplaats, bij voorkeur met hun wortels in rijke, redelijk vochtige maar goed doorlatende grond. Kweek Oriëntaalse lelies in zure grond of speciale zure potgrond, en Aziatische lelies in neutrale tot alkalische grond of universele potgrond. Bij het planten in potten is een diepe pot belangrijk, zodat de bollen voldoende ruimte hebben.

Je kunt lelies planten van laat in de herfst tot begin april. Ze worden als bloembollen verkocht. Kies altijd grote, stevige bollen zonder zachte plekken of schimmel. In de zomer vind je bij tuincentra ook al lelies in pot.

Plant de bollen op een diepte van driemaal de hoogte van de bol en houd een tussenruimte van ongeveer 15 cm aan. In potten is het belangrijk dat er minstens 12 cm potgrond boven de bol zit. Hoe dieper je de bol plant, hoe beter hij in de winter beschermd is tegen kou.

Geef hoge leliesoorten een plantensteun om te voorkomen dat ze omwaaien. Zodra de planten beginnen te bloeien, geef je ze elke twee weken tomatenvoeding. Dit bevordert een rijke bloei en zorgt ervoor dat de bollen het jaar daarna goed presteren.

Verwijder uitgebloeide bloemen om te voorkomen dat de bol energie verspilt aan zaadvorming. Lelies uit de Martagon-groep zijn hierop de uitzondering, want die mag je gerust zichzelf laten uitzaaien. Snijd de bloemstengels na de bloei nooit helemaal tot de grond terug. Verwijder alleen het bovenste derde deel en laat de stengels staan totdat ze bruin zijn geworden. Ze voorzien de bol namelijk nog van energie. Dit geldt ook als je lelies als snijbloem kweekt.

Heb je lelies in potten staan, verplaats ze dan na de bloei naar een schaduwrijke plek.

Na drie of vier jaar vormen lelies grote pollen die je goed kunt delen. Wip de kluiten in de herfst op met een tuinvork en haal de bollen voorzichtig uit elkaar. Plant ze daarna in kleinere groepjes direct in de tuin of in potten.

Sommige leliesoorten, zoals Lilium lancifolium en Lilium bulbiferum, kun je ook vermeerderen via broedbolletjes aan de stengel. Deze kleine bolletjes behandel je als grote zaden. Plant ze op een diepte van twee tot drie centimeter en na een paar jaar geniet je van de eerste bloei.

Een veelvoorkomend probleem is de leliekever, een opvallend rood kevertje van ongeveer 8 mm lang. Je kunt hem tegenkomen van maart tot oktober. Zodra je te dichtbij komt, laat hij zich vallen en landt hij op zijn rug, waardoor hij vrijwel onzichtbaar is. De kever vreet aan het blad en laat zwarte uitwerpselen achter. Hierdoor herken je een aantasting snel, zelfs als je de kever zelf niet ziet.

De beste bescherming tegen leliekevers is waakzaamheid. Controleer regelmatig de onderkant van de bladeren op eitjes en larven en verwijder ze direct zodra je ze ziet.

Alle delen van de lelie zijn dodelijk giftig voor katten. Kweek daarom geen lelies als je een kat hebt, of zorg er in ieder geval voor dat je huisdier er absoluut niet bij kan. Houd ook bij het gebruik van lelies als snijbloem in een vaas in huis rekening met deze gevaren. Zelfs het water in de vaas is giftig.

Ben je op zoek naar de perfecte lelie voor jouw tuin? Dit zijn tien prachtige soorten om te kweken: