Complete plantengids: luchtplanten (Tillandsia)

Geef je water geregeld water, bijvoorbeeld door ze te besproeien met water

Luchtplanten of Tillandsia worden de afgelopen jaren steeds populairder. Ze zijn gemakkelijk te onderhouden en hebben geen grond nodig voor hun voeding. Deze leden van de Bromelia-familie hechten zich aan andere planten en objecten met hun wortels. Het zijn epifyten, wat betekent dat ze hun voedingsstoffen uit de lucht halen en water uit de lucht en regen. Vandaar hun naam: luchtplanten.

Botanische naam: Tillandsia
Gewone naam: luchtplant
Type: Kamerplant, Vaste plant

Kenmerken:

Blad

Ga snel naar

Standplaats luchtplanten

Deze Tillandsia xerographica en usneiodes staan prachtig op een schaal

Doordat luchtplanten geen aarde nodig hebben, kun je veel kanten op met de standplaats. Het zijn goede planten voor in huis en bijzonder geschikt voor kamers met een hoge luchtvochtigheid, zoals een keuken of badkamer. Je kunt ze op verschillende manieren tentoonstellen in huis, bijvoorbeeld in een hangende plantenbak, een glazen terrarium of vastgemaakt aan drijfhout, (bak)stenen of takken.

Luchtvochtigheid en licht

Kies een standplaats met fel, indirect licht, zoals bij een raam. Wees echter voorzichtig met direct zonlicht, want de bladeren van luchtplanten verbranden mogelijk bij te veel hiervan. Verder houden luchtplanten van een gematigde luchtvochtigheid, tussen 40 en 60 procent. Dit maakt ze goede kandidaten voor terrariums en badkamers. Zorg ervoor dat er geen laag water kan blijven staan op de standplaats om rot te voorkomen.

Temperatuur

In de zomer kunnen luchtplanten zelfs naar buiten, zolang temperaturen boven de 12ºC blijven. Ze houden namelijk van een temperatuur tussen 10 en 32°C. Als het in de vroege herfst kouder wordt, moet je dus zorgen dat je de planten op tijd naar binnen haalt.

Wekelijks tuintips in je mail

Iedere week dit soort tips in je mailbox? Meld je dan nu aan voor onze gratis nieuwsbrief!

Ontvang elke week de handigste tips, verse tuininspiratie en speciale aanbiedingen.

Verzorging Tillandsia

Geef je water geregeld water, bijvoorbeeld door ze te besproeien met water

Luchtplanten vragen een specifieke verzorging die net even anders is dan bij kamerplanten die in grond staan. Qua verzorging hebben luchtplanten wel iets weg van vlinderorchideeën – ook epifyten die liever niet met hun wortels in het water blijven staan. Zolang je een paar richtlijnen aanhoudt, beleef je met slechts weinig onderhoud veel plezier aan je planten.

Luchtplanten water geven

Je kunt je luchtplant dompelen om hem te voorzien van water

Lucht en regen, dat is waar luchtplanten normaal gesproken alles uithalen wat ze nodig hebben. Binnenhuis hebben ze jouw hulp nodig om aan voeding en vocht te komen. In een vochtige badkamer hebben ze waarschijnlijk voldoende aan de stoom van een douchebeurt. In andere situaties is het belangrijk om je planten regelmatig te besproeien met de plantenspuit. Zo houd je jouw luchtplanten gehydrateerd.

Er zijn drie handige manieren om je luchtplanten water te geven: besproeien, weken of dompelen.

  • Besproeien: gebruik een plantenspuit om je planten te benevelen.
  • Weken: laat de hele plant zo’n 20 tot 30 minuten onder water staan.
  • Dompelen: dompel de plant snel onder en haal hem weer uit het water.

Hoe vaak je jouw plant water moet geven, hangt af van verschillende factoren, zoals soort, standplaats en het seizoen. Over het algemeen hebben luchtplanten elke één tot twee weken water nodig.

Tip! Schud luchtplanten zachtjes of tik zacht op hun blad na het watergeven om overtollig water weg te halen. Zo voorkom je dat je planten gaan rotten.

Voeding voor luchtplanten

Potplanten bemesten doe je het beste door voeding in kleine hoeveelheden en regelmatig te geven tijdens het groeiseizoen

Naast water kunnen luchtplanten wel wat extra voeding gebruiken. Gebruik hiervoor een verdunde, vloeibare meststof voor luchtplanten of bromelia’s. Voeg de voeding toe aan het water in de plantenspuit of het water waarin je de plant weekt of doopt.

Het is een goed idee om de groei van je planten te ondersteunen tijdens de lente en zomer door eens per maand voeding te geven. Volg de instructies op de verpakking van de meststof op voor de juiste verhoudingen water en voeding en hoe je de voeding het beste kunt toebrengen.

Verder onderhoud luchtplant

Luchtplanten hebben naast water en voeding ook wat algemene zorg nodig. Zorg dat er geen water blijft staan en verwijder dode en stervende bladeren door ze zachtjes los te trekken van de basis van je plant. Je hoeft de wortels, die de luchtplant uitsluitend gebruikt om zich vast te houden op zijn plaats, niet terug te knippen.

Luchtplanten vermeerderen

Vermeerder je luchtplanten makkelijk door uitlopers los te maken van de moederplant

Net als veel andere planten, bijvoorbeeld Aloë vera en Sansevieria, maken luchtplanten uitlopers aan. Deze uitlopers zijn kleinere versies van de moederplant die aan de basis van de plant groeien en op den duur hun eigen wortelstelsel ontwikkelen. Vermeerder je luchtplant door de uitlopers voorzichtig los te draaien van de ouderplant. Probeer niet te trekken of de uitlopers af te snijden, want dit kan je planten beschadigen. 

Laat de uitloper vervolgens op zichzelf groeien op dezelfde of op een andere plek. Kies een geschikte ondergrond, zoals schors of drijfhout. Je kunt je plant eventueel vastzetten met touw, ijzerdraad of een niet-giftige lijm tot hij zichzelf kan vasthouden met zijn wortels. Net als volwassen luchtplanten houden deze nieuwe plantjes van fel, indirect licht en regelmatig watergeven.

Problemen oplossen bij luchtplanten

Luchtplanten kunnen buiten ziekten en plagen oplopen, controleer ze daarom goed voor je ze naar binnen brengt

Over het algemeen hebben luchtplanten weinig last van plagen en ziektes, maar zo nu en dan kunnen ze last hebben van veelvoorkomende plagen, zoals wolluizen of schildluizen. De kans hierop is groter als ze in de zomer buiten staan. Isoleer aangetaste planten, zodat ze plaag zich niet zomaar naar andere planten kan verspreiden, en let goed op tekenen van plagen en ziektes voor je ze naar binnen brengt in de herfst.

Als je planten buiten staan, zullen natuurlijke vijanden zoals vogels en lieveheersbeestjes waarschijnlijk de luizen aanpakken. Binnenshuis kun je de insecten met de hand van de bladeren verwijderen.

Tips voor luchtplantjes kopen

Ga je luchtplanten kopen? Dan zijn er een paar dingen om op te letten.

  • Kies voor gezonde planten van gerenommeerde bedrijven. Dan heb je de beste kans op planten van goede kwaliteit die het lang volhouden.
  • Zoek naar een plant die er levendig en gezond uitziet en geen tekenen van plagen of ziektes heeft. Vermijd planten met bruin of verwelkt blad, zachte of zwarte wortels.
  • Houd bij je keuze rekening met de uiteindelijke standplaats. Sommige soorten hebben bijvoorbeeld meer licht of vocht nodig dan anderen.

Mooie Tillandsia soorten voor in huis

Zet je luchtplant bijvoorbeeld in een terrarium

Benieuwd naar wat voor luchtplanten er allemaal zijn? De Tillandsia-familie heeft veel mooie soorten, waaronder deze varianten.

Tillandsia ionantha

De kleine luchtplant heeft levendige, groene bladeren. Tijdens de bloei kleuren de bladeren rood of roze. Deze winterharde soort verdraagt verschillende lichtomstandigheden, dus het is ook een goede optie als je geen standplaats hebt met veel indirect licht.

Tillandsia xerographica

Deze grote luchtplant heeft zilvergrijze bladeren in de vorm van een rozet. Qua omstandigheden heeft hij fel, indirect licht en gematigde luchtvochtigheid nodig. 

Tillandsia bulbosa

Een unieke luchtplant met bolvormige, gekrulde bladeren. Ook deze soort houdt van fel, indirect licht en gematigde luchtvochtigheid.

Tillandsia capitata

De dikke, zilvergroene bladeren van deze middelgrote luchtplant vormen een strakke rozetvorm. Capitata heeft fel, indirect zonlicht nodig en drogere omstandigheden dan de meeste luchtplanten.

Tillandsia aeranthos

Een kleine luchtplant met groene bladeren die licht krullen aan de uiteinden. Deze winterharde soort kan een hoop lichtomstandigheden aan en heeft een voorkeur voor gematigde luchtvochtigheid.

Tillandsia brachycaulos

Deze middelgrote luchtplant heeft felgroene bladeren die rood of roze kunnen kleuren in bloei. Hij heeft fel, indirect licht nodig en een gematigde luchtvochtigheid.

Tillandsia usneoides

Deze soort wordt ook wel Spaans mos genoemd. De lange, groengrijze bladeren vallen als een waterval naar beneden en je kunt deze soort dan ook prachtig draperen over takken of vanaf andere oppervlakken, bijvoorbeeld vanaf een kast. Deze plant heeft fel, indirect licht nodig en een hoge luchtvochtigheid.

Tillandsia capitata ‘Peach’

Eerder noemden we al de Tillandsia capitata, maar variant ‘Peach’ heeft wel heel bijzondere eigenschappen. De plant heeft fluweelachtige, perzikkleurige bladeren die een zoete geur verspreiden tijdens de bloei. Deze soort is geschikt voor bijvoorbeeld een terrarium of voor een hangende constructie.

Lees meer over kamerplanten

Helga KluiterHelga kon vroeger nog geen vetplantje in leven houden, maar als laatbloeier heeft ze toch nog groene vingers ontwikkeld – waarmee ze ook stukjes typt voor Gardeners' World.
Magazine van Gardeners’ World 06/2024

Gardeners’ World 06/2024

Bestel nu