Koffieplant

Veel van ons houden wel van een kopje koffie, maar heb je er ooit over nagedacht om de plant zelf in huis te halen? Alles wat je wilt weten over het kweken en verzorgen van een koffieplant vind je in deze gids.

Coffea arabica is een aantrekkelijke struik met glanzend groen blad en trossen geurende witte bloemen in het begin van de zomer. In zijn natuurlijke habitat in de tropische gebieden van Afrika en Azië kan een koffieplant tot wel 8 meter hoog worden, maar binnenshuis is hij ook uitstekend te kweken als kamerplant.

Als kamerplant is de koffieplant het hele jaar door een blikvanger dankzij zijn altijdgroene bladeren met licht gegolfde randen. Na ongeveer vier jaar, als de plant volwassen is, kun je ook rekenen op bijzonder geurige witte bloemen. Deze worden gevolgd door groene vruchten die rijpen tot rood en daarna bijna zwart kleuren. De twee zaden in elke vrucht zijn de koffiebonen.

Let op! Houd er rekening mee dat alle delen van de koffieplant giftig zijn voor mensen en dieren, met uitzondering van de bonen zelf nadat ze gebrand zijn.

De oogst zal bescheiden zijn, maar als je deze kamerplant goed verzorgt, kan hij genoeg koffiebonen produceren voor een espresso. De bonen moeten worden geroosterd voordat je ze maalt. Het is juist dat roosteren dat het vertrouwde koffiearoma vrijgeeft. Hoewel je meerdere volwassen struiken nodig hebt voor een flinke oogst, is het zeker een leuk project om uit te proberen in huis of in een kas.

Gebruik je de bonen uiteindelijk om koffie te zetten? Dan houd je koffiedik over. Dat hoef je niet weg te gooien: er zijn allerlei manieren om koffiedik in de tuin te gebruiken, bijvoorbeeld om je planten gratis bij te voeden.

Coffea arabica doet het het beste op een lichte plek met indirect licht. Vermijd directe zon, want daardoor kunnen de bladeren verbranden en bruin kleuren. Houd de plant ook uit de tocht. De ideale temperatuur voor deze kamerplant ligt tussen 16 en 24 °C, maar in de winter mag het best iets koeler zijn.

Een serre of een lichte badkamer is een uitstekende plek voor de koffieplant, omdat hij houdt van een combinatie van veel licht en een hoge luchtvochtigheid. Je kunt de luchtvochtigheid verhogen door de pot op een schotel met kiezelstenen en water te zetten en de bladeren regelmatig te besproeien.

Verpot je koffieplant elke twee tot drie jaar, bij voorkeur in de lente. Kies telkens een pot die één maat groter is dan de vorige en gebruik turfvrije, leemhoudende potgrond.

Geef de koffieplant regelmatig water en houd de potgrond vochtig, maar niet doorweekt. Verminder het watergeven in de winter, wanneer de plant in rust is en minder vocht nodig heeft.

Tijdens het groeiseizoen, van maart tot september, geef je elke twee weken vloeibare plantenvoeding. Houd de luchtvochtigheid op peil door de plant op een schotel met natte kiezels te plaatsen en de bladeren geregeld te besproeien.

Je kunt een koffieplant kant-en-klaar kopen, maar zelf kweken uit zaad is zeker de moeite waard. De rode bessen van de koffieplant bevatten elk twee zaden, die later uitgroeien tot koffiebonen. Zo ga je te werk:

In het wild kan de koffieplant in vijf tot tien jaar uitgroeien tot 4 à 8 meter. Binnenshuis snoei je hem bij om hem compact en in model te houden. Snoei in de lente en maak de snede op een hoek van 45 graden, net boven een bladknoop, voor het mooiste effect.

Wil je een koffieplant die van nature compact blijft en minder snoeiwerk vraagt? Kijk dan eens naar de dwergvariëteit Coffea arabica ‘Nana’, die speciaal geschikt is voor binnenshuis kweken.

De koffieplant kan last krijgen van spint, die sap uit de plant zuigt. Dit veroorzaakt gespikkeld blad en bladval. Spint gedijt bij warmte en is vooral een probleem tijdens het groeiseizoen. Let op fijne spinseldraden op bladeren en stengels (ze lijken op erg fijne spinnenwebben), en op mijten en eitjes aan de onderkant van de bladeren.

Preventief kun je de plant regelmatig met water besproeien om de luchtvochtigheid te verhogen. Bij een ernstige aantasting zijn er biologische bestrijdingsmiddelen beschikbaar, zoals natuurlijke vijanden van spint.

Koffieplanten lopen een verhoogd risico om drager te zijn van de bacterie Xylella fastidiosa. Deze bacterie kan taksterfte, bladverbranding en uiteindelijk de dood van de plant veroorzaken. Koop je plant altijd bij een betrouwbare kweker en controleer of hij in Nederland is opgekweekt. Planten die hier zijn grootgebracht, lopen een beduidend lager risico op deze ziekte.