Bananenplant

Ontdek hoe je de winterharde bananenplant (Musa) kweekt en hoe je hem ’s winters beschermt. Met de uitgebreide kweektips uit deze gids van Gardeners’ World haal je de tropen in je eigen tuin.

Bananenplanten zijn imposante, tropische planten met enorme, ellipsvormige bladeren. Ze zijn een spectaculaire blikvanger in een pot op het terras, in een serre of als onderdeel van een exotisch beplantingsplan op een zonnige, beschutte plek in de tuin. Hoewel we vaak spreken van een ‘bananenboom’, is het eigenlijk een kruidachtige plant die een schijnstam vormt.

Wilde bananenplanten komen van oorsprong uit Zuidoost-Azië, maar worden tegenwoordig in meer dan 150 landen gekweekt. De Cavendish-banaan is de bekendste eetbare soort, maar in onze tuinen zie je vooral sierrassen uit de geslachten Musa en Ensete.

In ons klimaat is de kans klein dat je bananenplant vruchten draagt, omdat de plant daarvoor een constant hoge temperatuur en luchtvochtigheid nodig heeft. Maar dat geeft niet: de spectaculaire bladeren alleen al maken hem tot een echte blikvanger!

Een bananenplant groeit het best op een zonnige tot halfschaduwrijke plek in vruchtbare, vochtige maar goed doorlatende grond. Kies een zeer beschutte standplaats, want de grote bladeren zijn kwetsbaar voor wind en kunnen gemakkelijk scheuren, zoals dat ook bij de tropische Canna kan gebeuren.

Als je de bananenplant in de vollegrond plant, verbeter je de grond door deze tot twee spaden diep om te spitten en er flink wat rijke compost doorheen te mengen. Graaf een plantgat dat iets groter is dan de wortelkluit en plant hem zo dat de bovenkant van de wortelkluit gelijk is met het grondniveau. Druk de aarde goed aan en geef ruim water.

Kweek je de bananenplant liever in een pot? Kies dan een pot die niet meer dan twee keer zo groot is als de huidige pot. Gebruik potgrond van goede kwaliteit op basis van leem.

De verzorging van een bananenplant is niet ingewikkeld. Met regelmatig water en voeding stimuleer je de weelderige groei, en met bescherming tegen vorst help je hem de winter door.

Geef regelmatig water en zorg ervoor dat de wortels nooit zonder water komen te staan. Let er tegelijkertijd op dat je niet te veel water geeft, want bananenplanten houden niet van natte voeten. Dit is vooral belangrijk voor planten in potten. Zet de pot op grind of potvoetjes, zodat overtollig water goed kan weglopen. Geef in de zomer elke twee weken vloeibare meststof die rijk is aan kalium.

Is je bananenplant uit zijn pot gegroeid? Verpot hem dan in het voorjaar naar een maat grotere pot.

Een bananenplant buiten laten overwinteren kan alleen in de zachtste regio’s en op zeer beschutte plekken. Snoei in de herfst op een paar van de nieuwste bladeren na al het blad weg en wikkel de stam in met isolerend materiaal, zoals tuinvlies of een juten zak of kooiconstructie (foto) gevuld met stro. Bescherm de wortels met een dikke mulchlaag (minimaal 10 cm) van bijvoorbeeld boomschors.

Dit is echter geen garantie dat de plant overleeft; een lange vorstperiode kan hem alsnog fataal worden. Soms sterft de stam af door vorst, maar verschijnt er in het voorjaar nieuwe groei vanuit de wortels. Gooi een plant die er na de winter dood uitziet dus niet te snel weg!

Planten in pot verhuis je in de herfst naar een vorstvrije plek, zoals een kas of serre. Heb je die ruimte niet, dan kun je de plant terugsnoeien en in een schuur bewaren.

Houd de basis van je bananenplant in de gaten voor kleine, nieuwe scheuten, ook wel uitlopers genoemd. Hieruit kun je nieuwe planten kweken. Bananenplant stekken doe je door deze jonge plantjes in het voorjaar voorzichtig van de moederplant te scheiden en ze in een eigen pot op te kweken.

Bananenplanten die in een serre of kas staan, kunnen last krijgen van ongedierte zoals wolluis en spintmijt. Je kunt deze plagen aanpakken met biologische bestrijding.

Buiten kan de wind de bladeren scheuren. Als de gescheurde randen te bruin en lelijk worden, kun je het hele blad afknippen.

Koud en nat weer kan rotting veroorzaken. Dit voorkom je door te zorgen voor goed waterdoorlatende grond en door de plant te beschermen tegen vorst.

Op zoek naar een mooie bananenplant voor je tuin of serre? Deze vier soorten zijn echte aanraders:

Deze soort wordt gekweekt om zijn enorme bladeren, die wel 3 meter lang kunnen worden. Onder de juiste omstandigheden verschijnen er in de zomer bloemen en soms zelfs kleine vruchtjes, maar deze zijn niet eetbaar.

Hoogte x breedte: 4 m x 2,5 m

Men dacht dat deze soort was uitgestorven, tot hij werd herontdekt in de afgelegen Himalaya. Hij heeft de typische bananenbladeren, maar de gele bloemen zijn opvallender dan die van zijn Japanse familielid. De plant sterft af na de bloei, maar er verschijnen nieuwe scheuten om de moederplant te vervangen.

Hoogte x breedte: 1,5 m x 1 m

Een kleinere variant van de commercieel gekweekte banaan, met grote, licht roodachtige bladeren. Perfect voor in potten.

Hoogte x breedte: 2,5 m x 1,5 m

Een middelgrote cultivar die het goed doet in potten, met zeer decoratieve, roodgestreepte bladeren.

Hoogte x breedte: 1,5 m x 1 m

Hoewel hij vaak ‘bananenboom’ wordt genoemd omdat hij een schijnstam vormt en enkele meters hoog kan worden, is de banaan een kruidachtige plant.

Bananenplanten zijn vorstgevoelig, dus is het onwaarschijnlijk dat ze de winter overleven zonder bescherming. Sommige winterharde soorten, zoals Musa basjoo, hebben de beste kans om korte vorstperiodes te doorstaan. Toch moet je ook deze beschermen. Kweek ze in een pot die je in de herfst naar binnen haalt, of pak buitenplanten goed in tegen de vorst.