Alstroemeria

De knalkleuren van de alstroemeria, of incalelie, kun je niet omheen. Lees alles over het planten, verzorgen, vermeerderen, de beste standplaats en meer in deze volledige plantengids.

Alstroemeria, ook wel incalelie vanwege zijn Zuid-Amerikaanse afkomst, is een winterharde vaste plant die geliefd is om zijn opvallende, felgekleurde zomerbloemen in tinten zoals rood, oranje, paars, roze, geel en wit. De bloemen verschijnen van hartje zomer tot halverwege de herfst. De plant heeft bovendien uitstekende snijbloemen op die lang mooi blijven.

De alstroemeria is een (redelijk) winterharde, kruidachtige vaste plant. Hij komt dan ook jaar na jaar terug, maar sterft in de winter volledig af tot aan de grond. De bloemen groeien in trossen op stevige, bladerrijke stengels en zijn van binnen prachtig getekend met kleurrijke patronen. Dit geeft ze een exotisch, lelieachtig uiterlijk. Ondanks zijn bijnaam ‘incalelie’ is de alstroemeria overigens geen familie van de gewone lelie, maar behoort hij tot de amaryllisfamilie.

De bloemen zijn een echte magneet voor bijen en andere bestuivende insecten, wat de plant een waardevolle aanvulling op elke tuin maakt. De afgelopen jaren hebben veredelaars steeds meer spectaculaire nieuwe variëteiten geïntroduceerd, met een breder kleurenpalet en een langere bloeiduur. Er zijn ook compacte variëteiten speciaal ontwikkeld voor het kweken in potten.

Alstroemeria’s zien er fantastisch uit in een zonnige border te midden van andere vaste planten en struiken, en ze combineren bijzonder goed met rozen en toortsen (Verbascum). Voor een goede bloei hebben alstroemeria’s volop zon nodig en een redelijk voedselrijke, goed waterdoorlatende grond.

Plant alstroemeria’s bij voorkeur in het voorjaar, zodat ze rustig hun wortelgestel kunnen ontwikkelen voordat ze gaan bloeien. In het najaar planten kan ook, maar geeft een groter risico op het verlies van de plant. Met de huidige klimatologische ontwikkelingen is het lastig te zeggen.

Houd een plantafstand van ongeveer 60 cm aan. Bereid de grond voor door er ruim organisch materiaal doorheen te werken: dit verbetert zowel de structuur als de voedselrijkdom van de bodem.

Kies een beschutte standplaats en bij voorkeur uit de wind. Werk organisch materiaal door de grond voor het planten. Zware grond met slechte drainage is af te raden, omdat de vlezige wortels gevoelig zijn voor wortelrot. Verbeter in deze grond de drainage. Voor alstroemeria’s in potten gebruik je een kwalitatieve, turfvrije potgrond.

Wil je alstroemeria’s kweken als snijbloem? Plant ze dan op een aparte plek in de tuin, zoals een moestuinbed of een apart snijbloemenperk, zodat je ze ruim kunt oogsten zonder je border kaal te plukken.

Geef nieuw geplante incalelies tijdens droge periodes ruim water totdat ze goed zijn aangeslagen, maar overdrijf niet, want de wortels zijn gevoelig voor wortelrot. Alstroemeria’s in potten geef je regelmatig water, zodat de potgrond gelijkmatig vochtig blijft. Bij langdurige droogte kun je ook planten in de border af en toe grondig water geven om de bloei te stimuleren.

Geef ze in de zomer voeding met een kaliumrijke meststof, zoals vloeibare tomatenvoeding of smeerwortelgier. Hogere variëteiten van incalelie kunnen baat hebben bij ondersteuning, zoals bamboestokken met touw of speciale plantensteunen, om de bloemrijke stengels overeind te houden.

Verwijder uitgebloeide bloemen niet door ze alleen te koppen, maar trek de hele stengel voorzichtig weg uit de basis van de pol. Dit stimuleert nieuwe groei en zorgt zo voor een langere bloeiduur.

Alstroemeria is een uitstekende snijbloem die wekenlang mooi blijft op vaas. Oogst de bloemen door de hele stengel voorzichtig uit de basis te trekken en snijd hem daarna op maat voor je vaas. Ververs het water elke paar dagen om de bloemen zo lang mogelijk mooi te houden.

Zoals de meeste vaste planten vormen alstroemeria’s na verloop van tijd steeds grotere pollen. Na een paar jaar kun je grote pollen delen: dit levert je gratis nieuwe planten op én het verjongt overvolle planten waarvan de bloei begint te verminderen.

Deel alstroemeria’s vroeg in het voorjaar. De vlezige, knolachtige wortels beschadigen snel, dus til de pol voorzichtig op en ga er zorgvuldig mee om. Verdeel de pol in meerdere stukken en plant ze direct terug in grond. Zorg dat je deze eerst hebt verbeterd met met organisch materiaal, zoals compost.

Bij de juiste groeiomstandigheden zijn alstroemeria’s gemakkelijk te kweken en ze hebben zelden last van ernstige problemen. Bij zeer veel winterse neerslag kunnen wortels gaan rotten. Zorg er daarom voor dat planten in de border in goed waterdoorlatende grond staan.

Verplaats alstroemeria’s die in potten staan in de winter naar een beschutte plek om ze te beschermen tegen zware regenval. De potten op potvoetjes zetten kan helpen bij de drainage. Zodra de plant in rust is gegaan, kun je de pot ook op zijn kant leggen als hij buiten moet blijven staan.

Slakken kunnen de jonge lentescheuten aanvallen. Houd de plant goed in de gaten en bescherm de jonge scheuten indien nodig met een barrière van bijvoorbeeld scherpe natuurlijke materialen of koperbanden.

Er is een uitgebreid aanbod aan alstroemeria-variëteiten verkrijgbaar bij duurzame kwekerijen en tuincentra (kijk of ze deze hier gifvrij verkopen, zo niet, wijk dan liever uit naar een kwekerij die gifvrij kweekt).
Dit zijn een paar mooie soorten om te overwegen:

Ja, alstroemeria komt elk jaar terug. Het is een winterharde, kruidachtige vaste plant: de bovengrondse delen sterven in de winter af, maar elk voorjaar verschijnt er weer nieuwe groei vanuit de wortels.

Het is niet nodig om alstroemeria in de winter terug te snoeien, want de plant sterft vanzelf af tot aan de grond. In het vroege voorjaar, voordat de nieuwe groei begint, kun je eventueel nog achtergebleven oude stengels verwijderen.

Alstroemeria heeft zon nodig om goed te bloeien. Hoewel hij een beetje lichte schaduw verdraagt, bloeit hij het best op een plek in de volle zon. Kies daarnaast altijd een beschutte standplaats, zodat de bloemstengels niet beschadigen door harde wind.