Vergeet composteren: dit is dé nieuwe manier!

Ken jij de tuinterm bokashi al? Als het aan agro-ecoloog Esther Kuiler van De Ommuurde Tuin ligt, zou elke (moes)tuin een bokashihoop moeten hebben. Deze manier van composteren verandert het afval van je tuin en keuken in een gezondheidselixer voor bodem en planten. In het aprilnummer van Gardeners’ World magazine gaan we in gesprek met Esther en leren we de geheimen van deze Japanse manier van composteren.

De bokashihoop is het pronkstuk van De Ommuurde Tuin in Renkum, een een
biologische tuinderij waar Esther Kuiler en haar team zo’n 500 soorten eetbare gewassen kweken. Bokashi is Japans voor ‘gefermenteerd organisch materiaal’, en is een relatief nieuwe manier van composteren. Ruim dertien jaar geleden begonnen Esther en tuinvrijwilliger Lambert van Gils met pionieren, en nu kunnen zij zich de moestuin bijna niet meer voorstellen zonder hun Japanse berg met bodemgoud.

Esther vertelt: “De meeste tuinders kieperen alles op de composthoop en laten het liggen omdat ze er geen tijd voor hebben. Zonde, want alle voedingsstoffen lopen weg. Ik dacht: hoe recycle ik mijn tuinafval met de beperkte tijd die ik heb?” Op een biologische landbouwbeurs ontdekte ze bokashi. “Toen was het nog óf een kleine emmer óf juist een enorme bult op beton. Ik zat ertussenin, dus het was puzzelen in het begin. Soms werd het te nat, dan weer te grof. Experimenteren dus, maar wel heel leuk!”

Volgens Esther is bokashi maken niets anders dan het imiteren van een natuurlijk proces. “Je kweekt als het ware schimmels, bacteriën en gisten die je tuinresten – zonder zuurstof – omtoveren in een voedzame compost.” Zij werkt op de tuinderij al 25 jaar op een natuurlijke manier, met veel aandacht voor de bodem. Dit komt neer op: niet spitten, de bodem altijd bedekt houden en alleen natuurlijke meststoffen gebruiken, waaronder dus bokashi. “Met onze eigen bokashi-compost kunnen we de bodem flink wat extra voedingsstoffen geven.”

Lambert legt meer voordelen uit, terwijl hij zijn bijna wekelijkse routine in de tuin doet. “Het is minder werk dan een gewone composthoop. Het grote verschil is dat het niet omgezet hoeft te worden, omdat het een composthoop zonder zuurstof is.” Dit noemen ze ‘anaeroob’. Omdat je het helemaal afdekt, komt er geen stikstof vrij bij het fermentatieproces. “Alles blijft behouden en gaat niet de lucht in.”

Geen plek voor een grote bokashihoop? In een kleine tuin kan een bokashikeukenemmer, een ton van 20 l of een aangepaste tuincontainer van ruim 120 l met een goed afsluitbaar deksel en aftapkraantje uitkomst bieden. Je vindt ze in onze Gardeners’ World Tuinwinkel.

In het aprilnummer van Gardeners’ World magazine lees je stap voor stap hoe je zelf een goede bokashi-hoop maakt en hoe je het in de tuin gebruikt. Deze manier van composteren past in elke tuin, of je nou een emmer beschikbaar hebt of een flink stuk grond. Ga ook aan de slag met bokashi en maak dit Japanse bodemgoud voor je eigen tuin!