Echte valeriaan

Echte valeriaan is bekend om zijn geneeskrachtige eigenschappen, maar zijn daarnaast uitermate goed toepasbaar rondom vijvers en in vochtige tuinen. lees hoe je Valeriana officinalis kweekt, verzorgd, vermeerderd en oogst in onze kweekgids.

Echte valeriaan (Valeriana officinalis) is een winterharde, meerjarige vaste plant die vooral bekend is om zijn geneeskrachtige werking, maar ook een prachtige tuinplant is. In de zomer krijgt de plant hoge stengels met witte tuilen, die bestaan uit vele kleine bloemetjes en geliefd zijn bij veel soorten bestuivers. Deze plant is familie van de kamperfoeliefamilie, net zoals zijn kleine neefje de zeldzame kleine valeriaan (Valeriana dioica).

Medicinaal wordt de wortel van valeriaan gebruikt vanwege zijn kalmerende en slaapbevorderende eigenschappen.

Echte valeriaan is een waardevolle inheemse plant voor de tuin die uitstekend past in een natuurlijke of landelijke tuinstijl. De plant wordt 100 tot 150 cm hoog en vormt vanuit een wortelstok nieuwe scheuten. Zaait ook uit.

Verwar echte valeriaan niet met spoorbloem (Centranthus ruber), die vaak ‘rode valeriaan’ wordt genoemd. Dit is een heel andere plant die niet tot het geslacht Valeriana behoort maar tot Centranthus. Ze zijn beiden wel onderdeel van de kamperfoeliefamilie.

Plant echte valeriaan in een informele border, een cottagetuin of een weelderige tuin. De plant houdt van vochthoudende grond en staat het liefst in de zon of halfschaduw. Hij is ook ideaal voor de rand van een vijver of beek en is dan ook een geschikte inheemse vijverplant die je toepast langs de oever. Vanwege zijn hoogte van 1 tot 1,5 meter kun je valeriaan het beste in het midden of achteraan de border planten.

Echte valeriaan is winterhard en kun je in het voorjaar of najaar planten, en zelfs tijdens milde perioden in de winter. Als je in de zomer plant, is het belangrijk om de plant de rest van het eerste groeiseizoen voldoende water te geven.

Eenmaal geworteld, heeft echte valeriaan weinig onderhoud nodig. De plant zaait zich makkelijk uit. Knip de uitgebloeide bloemen weg voordat ze zaad vormen als je dit wilt voorkomen. Snijd na de bloei de bloemstengels tot aan de grond terug. In de herfst, wanneer het blad is afgestorven, kun je de hele plant terugsnoeien.

Je kunt echte valeriaan vermeerderen door te zaaien, stekken of delen. Zaai in het voorjaar direct in de vollegrond, of zaai voor in bakjes onder glas of binnenshuis en plant ze later uit. Valeriaan is een koudekiemer, dus het zaad heeft een koude periode nodig om te kunnen ontkiemen.

In het voorjaar kun je ook zachte stekken nemen van nieuwe scheuten. De makkelijkste methode is echter het delen van volgroeide planten in het voorjaar of najaar. Omdat valeriaan zich ook makkelijk uitzaait, zul je vaak vanzelf nieuwe plantjes in je tuin vinden.

Let op: gebruik valeriaan niet in grote hoeveelheden of voor lange tijd. Raadpleeg altijd een arts, apotheker of een gediplomeerd herborist voordat je valeriaan voor medicinale doeleinden gebruikt.

Het geneeskrachtige deel van echte valeriaan is de wortel. Wacht tot de plant minstens twee jaar oud is voordat je de wortels oogst. Graaf in de late herfst de hele wortelkluit op, was hem grondig en verwijder de kleine, vezelige worteltjes. Droog de wortels op een luchtige plek, zoals in een schuur, want tijdens het drogen geven ze een onaangename geur af.

Echte valeriaan is een probleemloze plant zodra hij goed is aangeslagen. De plant is winterhard en heeft weinig last van ziekten of plagen. Het enige waar je op moet letten, is dat de plant zich flink kan uitzaaien. Verwijder ongewenste zaailingen om dit in toom te houden.