Rabarber

Rabarber is een makkelijke en dankbare plant die je elk voorjaar weer trakteert op heerlijke stengels. In deze uitgebreide gids ontdek je alles wat je moet weten over het kweken, ‘forceren’, verzorgen en oogsten van deze bijzondere groente.

Rabarber is eenvoudig te kweken en produceert elk jaar een overvloed aan heerlijke stengels. Alleen de stengels zijn eetbaar. Eet nooit het blad van de rabarber, want dat is zeer giftig. Gooi het blad daarom op de composthoop.

Hoewel rabarber een groente is, wordt hij beschouwd als een van de eerste ‘vruchten’ van het jaar. Door rabarber te forceren in de late winter, kun je al in maart de eerste malse stengels oogsten.

Rabarber kun je op verschillende manieren gebruiken. Meestal wordt hij gestoofd met een beetje suiker en verwerkt in kruimeltaarten of als voedzame garnering voor je havermoutpap. Je kunt er ook limonadesiroop en andere dranken van maken.

Plant rabarber op een open, zonnige of deels beschaduwde plek in een rijke, vochthoudende grond. De plant groeit goed op vrijwel elke grondsoort, zolang je die maar goed voorbereidt met veel compost of goed verteerde mest.

De beste manier om rabarber te planten is met zogeheten ‘kronen’. Dit zijn stukken wortel met minstens één slapende knop. Plant ze in het late najaar, met een onderlinge afstand van 90 cm of meer, afhankelijk van de uiteindelijke omvang van het gekozen ras.

Wie de uitdaging aandurft, kan rabarber uit zaad kweken. Zaai dan in het voorjaar buiten in een zaaibed. Dun de zaailingen eerst uit tot 15 cm afstand en later tot 30 cm. De kwaliteit van rabarber uit zaad kan verschillen, dus wees streng en selecteer alleen de sterkste planten om verder te kweken.

Rabarber heeft niet veel onderhoud nodig. Eenmaal goed geworteld, blijven de planten zo’n tien jaar productief. De sleutel tot gezonde planten is het op peil houden van de bodemvruchtbaarheid.

Mulch in het najaar rond de voet van de planten met zelfgemaakte compost, goed verteerde mest of bladcompost. Dit onderdrukt onkruid, verhoogt de vruchtbaarheid en helpt de bodem vocht vast te houden. Een vloeibare voeding in het voorjaar bevordert een sterke groei. Geef water tijdens droge periodes.

Verwijder bloemstengels zodra ze verschijnen. Zo gaat alle energie van de plant naar de productie van de stengels in plaats van naar de bloemen.

Voor de zoetste en vroegste oogst kun je rabarber forceren. Dit betekent simpelweg dat je de kronen in de vroege winter afdekt, zodat er geen licht bij de opkomende stengels kan komen.

Wacht met forceren tot je planten goed zijn aangeslagen, want het kost de plant veel energie. Geforceerde rabarberplanten produceren de rest van het seizoen meestal weinig oogst, maar je kunt ze in de zomer wel delen en opnieuw planten.

Oogst rabarberstengels wanneer ze groen of rood zijn. Om een sterke en gezonde groei te garanderen, oogst je het eerste jaar niets en in het tweede jaar slechts een paar stengels. Bij volgroeide planten van drie jaar of ouder kun je vanaf het voorjaar oogsten zodra de stengels lang genoeg zijn. Dat is, afhankelijk van het ras, tussen de 30 en 60 cm.

Oogst de stengels door ze bij de basis vast te pakken, zachtjes te draaien en omhoog te trekken. Een mes is niet nodig; door te trekken stimuleer je juist nieuwe groei.

Geforceerde rabarber is meestal rijp van de late winter tot het vroege voorjaar. De stengels zijn dan korter, maar wel zoeter.

Tip! Leer nog veel meer over moestuinieren in onze online Moestuincursus! Met 50 video’s, naslagmaterialen, verdiepende informatie en moestuincommunity leer jij duurzaam moestuineren op je eigen tempo.

Door rabarberkronen te splitsen, ook wel delen genoemd, geef je de plant nieuw leven en breid je je verzameling jonge, gezonde planten uit. Rabarber delen is eenvoudig: graaf de bestaande kroon op en gebruik een spade, tuinvork of een oud keukenmes om de kroon in delen te splitsen. Je kunt dit het beste doen in november.

Zorg ervoor dat elk deel één tot drie knoppen heeft en een flink wortelgestel. Verwijder het taaie, houtige hart van de kroon. Plant de kleinere kronen opnieuw in vochtige, vruchtbare grond en geef ruim water. Wacht met oogsten van deze nieuwe planten tot het tweede jaar.

Rabarberplanten kunnen gevoelig zijn voor honingzwam, kroonrot en virussen. Al deze ziekten verzwakken de plant. Het is het beste om aangetaste planten op te graven en op een nieuwe plek opnieuw te beginnen.

Kroonrot komt het meest voor. Dit is een schimmelinfectie aan de basis van de stengels, waardoor de kronen bruin en zacht worden. Helaas is hier geen remedie voor.

Rode of oranje vlekken op het blad duiden meestal op roest. Deze schimmel gedijt in vochtige omstandigheden met weinig luchtcirculatie. Hoewel de kroon niet wordt aangetast, kan een zware infectie de plant verzwakken. Verwijder aangetaste bladeren en zorg voor meer ruimte rondom de plant om de luchtstroom te verbeteren.

Er zijn verschillende prachtige rabarberrassen om uit te kiezen:

Help! Mijn rabarberblad wordt rood!
Rode of oranje vlekken op rabarberblad worden waarschijnlijk veroorzaakt door roest. Roest is een schimmel die gedijt in vochtige omstandigheden met een slechte luchtcirculatie. Verwijder aangetaste bladeren en gooi ze weg (niet op de composthoop). Zorg voor voldoende ruimte rondom de plant om de luchtcirculatie te verbeteren.

Wat moet ik doen met mijn rabarber in de winter?
Rabarber sterft in de winter van nature bovengronds af en de kronen gaan in rust. Je kunt de bladeren laten wegrotten in de grond zoals de natuur het bedoeld heeft; dit biedt ook overwinteringsplekken voor insecten en amfibieën. Heb je last van schimmelziekten, dan kun je de afstervende bladeren beter verwijderen om te voorkomen dat de schimmelsporen overwinteren.