Pimpernel

Met zijn sierlijke bloemhoofdjes en luchtige groeiwijze is pimpernel (Sanguisorba) een prachtige plant voor natuurlijke borders. Ontdek hoe je pimpernel plant, verzorgt en snoeit en welke soorten het mooist zijn.

Pimpernel (Sanguisorba) is een winterharde, kruidachtige vaste plant uit de rozenfamilie (Rosaceae) die de afgelopen jaren sterk in populariteit is gestegen dankzij de opmars van natuurlijke en prairieachtige tuinstijlen. Meestal wordt met ‘pimpernel’ de grote pimpernel (Sanquisorba officinalis) bedoeld, of een cultivar daarvan.

De plant bloeit van de late zomer tot in de herfst. Op het moment dat veel andere planten al over hun hoogtepunt heen zijn, voegt pimpernel nog volop kleur en structuur toe aan de tuin. De plant combineert bijzonder goed met siergrassen en andere vaste planten met een natuurlijke uitstraling. In een bloemenweide is hij ook een prachtige verschijning. De grote pimpernel (Sanguisorba officinalis) staat bovendien op de lijst van prachtige inheemse zomerbloeiers die zeer waardevol zijn voor de natuur in je tuin.

De bloemen zitten op sierlijke, ranke stengels en zijn, afhankelijk van de soort, pluizig en borstelachtig, katjesachtig of klein en bolrond van vorm. Ze komen voor in zachte roze en witte tinten, maar ook in mauve, donkerroze en modieus donker bordeauxrood (zoals de inheemse soort). Het blad vormt compacte pollen van geveerde, fijngetande bladeren in een groene of blauwgroene kleur.

De hoogte verschilt sterk per soort: van zo’n 30 cm tot wel 2 meter. De meeste soorten vormen nette pollen en woekeren niet, maar ze zaaien zich wel gemakkelijk uit. Wil je dat voorkomen, knip dan de uitgebloeide bloemen op tijd weg.

De kleine pimpernel (Poterium sanguisorba) behoort ook tot de rozenfamilie, maar vormt een eigen genus. De plant wordt niet vaak voor de siertuin gekweekt, maar past mooi in een tuin met veel inheemse planten.

Deze laagblijvende inheemse plant is ook een culinair kruid dat je het beste regelmatig terugknipt, zodat er voortdurend jonge, zachte blaadjes aangroeien. De smaak is verrassend fris en goed te verwerken in salades.

Pimpernel groeit het beste op een vruchtbare, vochtige maar goed doorlatende bodem, in de volle zon of halfschaduw. Eenmaal goed aangeslagen verdraagt de plant ook kortere droge periodes. Het is een mooie plant voor langs de natuurlijke vijver, en goed te combineren met bijvoorbeeld grote kattenstaart (Lythrum salicaria)

Door Sanguisorba in kleine groepjes of herhalend te planten, creëer je een prachtig ritme in de tuin. Omdat de plant een luchtige, transparante groeiwijze heeft, kun je hogere soorten ook mooi vooraan in een border plaatsen, in plaats van ze traditioneel van laag naar hoog (van voor naar achter) te zetten.

Plant Sanguisorba bij voorkeur in de herfst, tijdens milde periodes in de winter of in het vroege voorjaar. In de zomer planten is ook mogelijk, maar dan moet je de plant de rest van het groeiseizoen goed water blijven geven. Zorg voor goede grond en verbeter arme grond vóór het planten met organisch materiaal, zoals compost. Druk de plant goed aan, geef ruim water en houd de grond vochtig totdat de plant goed is aangeslagen.

Eenmaal aangeslagen vraagt grote pimpernel weinig verzorging, afgezien van het jaarlijks terugsnoeien. Knip de uitgebloeide bloemstengels weg vóórdat het zaad rijpt, om te veel uitzaaien te voorkomen. Op armere bodems breng je rondom de plant een laag mulch aan van tuincompost of boomschors, om ervoor te zorgen dat de grond beter vocht vasthoudt.

Hoge soorten hebben soms wat steun nodig, zeker op winderige plekken. Gebruik hiervoor bij voorkeur plantensteunen die je in het voorjaar plaatst en die al snel onzichtbaar worden zodra de plant goed groeit. Je kunt kant-en-klare steunen kopen, zelf iets maken van bamboestokken en touw, of snoeihout van bijvoorbeeld de hazelaar rondom de pol in de grond steken.

Snoei de dode stengels terug tot net boven de grond. Doe dit op een moment naar keuze tussen de herfst en het vroege voorjaar, voordat de nieuwe groei begint. Als je meer wilt doen voor dieren in de tuin, snoei de dode stengels dan af in het voorjaar, als de plant begint met uitlopen.

Zoals bij de meeste kruidachtige vaste planten geldt, profiteert pimpernel ervan om eens in de paar jaar gescheurd te worden. Oudere, te dicht gegroeide pollen bloeien na verloop van tijd namelijk minder goed. Scheur de pollen van het vroege tot halverwege het voorjaar door de wortelkluit met een groot mes of een scherpe spade in flinke stukken te snijden. Herplant de stukken direct in grond die is verbeterd met goed verteerde compost of een bodemverbeteraar, en geef daarna flink water.

Pimpernel is over het algemeen een probleemloze plant, zodra hij goed is aangeslagen. Ziekten en plagen komen bij deze plant nauwelijks voor.

Er zijn veel mooie soorten om uit te kiezen. Dit zijn een aantal soorten en variëteiten die het zeker waard zijn om in je tuin te planten: