Bougainvillea

Leer alles over het planten, verzorgen en overwinteren van de prachtige bougainvillea in onze complete plantengids.

Bougainvillea is een spectaculaire, groenblijvende plant die prachtig staat in je woonkamer, serre of kas. De kleurrijke ‘bloemen’ komen voor in talloze tinten: paars, roze, abrikoos, rood, geel en wit. Het bijzondere aan deze plant is dat de opvallende ‘bloemen’ eigenlijk grote, papierachtige schutbladen zijn. De échte bloemen zijn de kleine, witte bloempjes in het midden.

Oorspronkelijk komt de bougainvillea uit Brazilië, maar je ziet deze klimplant met bloemen tegenwoordig over de hele wereld in warme gebieden. Daar groeit hij over hekken, pergola’s en muren van villa’s. De plant is vernoemd naar de 18e-eeuwse Franse admiraal en ontdekkingsreiziger, Comte de Bougainville.

Een bougainvillea heeft een vorstvrije omgeving nodig, dus in Nederland en België kun je hem alleen in de zomer buiten zetten. Met de juiste verzorging kan deze plant maandenlang bloeien. In ons klimaat worden bougainvillea’s vaak als kamerplant verkocht, meestal geleid langs een draadframe. Ze kunnen ook groeien als struik, tegen een muur of over een boog. Bougainvillea’s hebben veel ruimte nodig en kunnen gemakkelijk 2 meter hoog worden, hoewel er ook compacte soorten bestaan die zo’n 1 meter hoog worden.

Een bougainvillea heeft volle zon nodig en moet op een vorstvrije plaats staan, bijvoorbeeld bij een raam, in een serre of een verwarmde kas. De plant kan temperaturen tot 2°C verdragen, maar de ideale wintertemperatuur ligt tussen 7 en 10°C. Bij temperaturen onder de 10°C maar boven het vriespunt kan een bougainvillea een deel van zijn blad of zelfs alle bladeren verliezen, maar hij begint weer te groeien zodra het warmer wordt.

Deze kamerplanten in potten kun je in de zomer het beste buiten zetten, op een zonnige en beschutte plek. Houd er bij het kiezen van een standplaats rekening mee dat de stengels van een bougainvillea doorns hebben.

De beste tijd om een bougainvillea te planten is in het voorjaar of de vroege zomer, als het lekker warm is. Zo heeft de plant genoeg tijd om te groeien en goed aan te slaan voordat het weer kouder wordt.

Bougainvillea’s worden vaak in kleine potjes verkocht. Het is daarom verstandig om ze zo snel mogelijk te verpotten naar een grotere pot met een doorsnede van ongeveer 25-30 cm. Laat de wortels eerst een uurtje in een emmer water weken voordat je de oude pot verwijdert en de plant in zijn nieuwe pot zet.

Gebruik een goede kwaliteit, turfvrije, universele potgrond. Vul de pot gedeeltelijk en plaats de plant zo dat de bovenkant van de potgrond een paar centimeter onder de potrand blijft. Druk de aarde rond de wortels voorzichtig aan en geef flink water, zodat de grond zich kan zetten. Vul de pot eventueel bij als delen van de wortelkluit blootliggen.

Je kunt een bougainvillea ook in de border van een kas planten. Meng vooraf goed verteerde compost of ander organisch materiaal door de grond. Plant de bougainvillea zo dat de bovenkant van de wortelkluit gelijk is met de omliggende aarde.

Voor een rijke bloei is het belangrijk om het water geven en bemesten aan te passen aan het seizoen. Geef in het voorjaar vaker water, zo’n twee tot drie keer per week, afhankelijk van de temperatuur. Zorg ervoor dat je de bougainvillea niet te veel water geeft, want de plant heeft een hekel aan natte voeten. Je kunt het beste flink water geven en de grond dan bijna laten opdrogen voor je opnieuw water geeft. In de herfst, als de groei vertraagt, geef je weer minder water.

Begin vanaf half voorjaar tot half herfst eenmaal per week te bemesten. Gebruik eerst een vloeibare meststof die rijk is aan stikstof (zoals brandnetelgier) om de bladgroei te stimuleren. Zodra de plant flink groeit en de schutbladen zich ontwikkelen, schakel je over op een meststof die rijk is aan kalium (zoals tomatenvoeding of smeerwortelgier). Dit stimuleert de groei van de schutbladen en intensiveert de kleur.

Knip uitgebloeide en verdorde schutbladen weg bij de aanhechting aan de stengel. Dit moedigt de plant aan om nieuwe bloemen te vormen.

De beste tijd om een bougainvillea te snoeien is aan het einde van de winter of in het vroege voorjaar, rond eind februari. Bougainvillea’s bloeien op de groei van het huidige seizoen, daarom is het belangrijk om te snoeien voordat de nieuwe groei begint. Begin met het verwijderen van dode, beschadigde of zieke takken. Snoei terug tot een gezonde knop of bladknoop.

Snoei vervolgens alle scheuten terug die te lang worden of buiten de gewenste vorm groeien, ook weer tot een knop of bladknoop. Als de plant te vol wordt, kun je enkele van de oudere scheuten verwijderen waar ze aan de hoofdstam vastzitten.

Tijdens het groeiseizoen kun je na elke bloeironde licht snoeien als de plant te groot wordt. Draag altijd handschoenen om je handen tegen de doorns te beschermen.

Ondanks dat het vorstgevoelige planten zijn, kunnen bougainvillea’s de winter in Nederland overleven als ze op de juiste temperatuur worden gehouden en de juiste hoeveelheid water krijgen.

Vanaf de herfst hoef je slechts af en toe water te geven, meestal eens in de twee weken. Controleer het vochtgehalte van de grond om te zien of deze niet te nat of te droog is. Vanaf november geef je nog maar eenmaal per maand water, maar geef dan wel een flinke scheut.

Zorg ervoor dat de temperatuur in de kas of serre niet onder de 10°C komt. Bij lagere temperaturen kan de plant zijn bladeren verliezen, maar hij herstelt zich meestal weer in het voorjaar.

Een bougainvillea is moeilijk te stekken, maar als je het wilt proberen, neem dan in het voorjaar stekken van gezonde, jonge scheuten. De stekken moeten ongeveer 8 cm lang zijn. Doop de onderkant in stekpoeder, zet ze in een kleine pot met vochtige stekgrond en plaats ze in een verwarmde kweekbak.

Een bougainvillea kent weinig problemen, zolang hij de juiste groeiomstandigheden krijgt.

Bladeren die geel of bleek worden, kunnen een teken zijn van te veel water. Zorg ervoor dat water goed uit de pot kan weglopen en laat de grond bijna opdrogen tussen de gietbeurten. Bij twijfel kun je een vinger in de grond steken om het vochtgehalte te controleren.

Ongezonde, bleke of gevlekte groei bij bougainvillea’s die binnen in een kas of serre staan, wordt waarschijnlijk veroorzaakt door schildluis of spintmijt. Het eerste teken van een plaag is vaak een kleverige substantie die van de bladeren op het oppervlak eronder valt. Dit staat bekend als honingdauw en wordt uitgescheiden door bladluizen en andere sapzuigende insecten.

De bruine schildjes van schildluis vind je onder de bladeren of in de bladoksels, terwijl spintmijt nauwelijks zichtbaar is voor het blote oog en vlekken op de bladeren veroorzaakt. Kleine webben zijn vaak te vinden aan de onderkant van de bladeren. Beide plagen kun je bestrijden met biologische middelen. Het verhogen van de luchtvochtigheid kan een aantasting ook helpen voorkomen. Regelmatig nevelen kan hierbij helpen.

Er zijn vele soorten bougainvillea in verschillende vormen, maten en een enorm scala aan kleuren. Hier zijn enkele aanraders:

Wat zijn de voor- en nadelen van een bougainvillea?
Het voordeel van een bougainvillea is dat de plant snel groeit en maandenlang voor felle kleuren zorgt in een serre, kas of zelfs buiten in de zomer. Het nadeel is dat hij vorstgevoelig is en temperaturen onder 10°C niet overleeft. Wie geen verwarmde kas of serre heeft, kan de plant dus niet overwinteren. Bovendien is hij doornig, wat het snoeien lastig maakt.

Groeit een bougainvillea beter in een pot of in de vollegrond?
In Nederland is het makkelijker om een bougainvillea in een pot te kweken, omdat hij niet tegen lage temperaturen kan. Door de plant in een pot te zetten, kun je hem in de zomer naar een zonnige plek op het zuiden verplaatsen en voor de winter weer naar binnen halen in een kas of serre. Je kunt een bougainvillea ook het hele jaar door binnen houden. In een grote pot zijn de watergift en verzorging makkelijker in de gaten te houden.