Ranonkel

Als je op zoek bent naar een prachtige, ronde bloem met een wow-factor voor in je boeket of pottencombinatie, dan is deze kweekgids iets voor jou! Hier vind je namelijk advies over het kweken en verzorgen van ranonkel, ook wel Ranunculus asiaticus genoemd.

De ranonkel (Ranunculus asiaticus) wordt in het Engels ook wel ‘Perzische boterbloem’ genoemd, omdat hij uit de boterbloemenfamilie komt (Ranunculaceae). Dit is een prachtige plant die potten en borders voorziet van een flinke dosis kleur. De plant groeit uit knollen (die vaak bollen worden genoemd) en bloeit op korte, stevige stengels van zo’n 30 cm hoog, boven fijne, frisgroene bladeren. Aan de vertakte stengels verschijnen tot wel vier bloemen, die met hun vele bloemblaadjes sterk op kleine rozen lijken.

De bloeitijd valt tussen de late lente en de vroege herfst, afhankelijk van wanneer je de knollen plant. De bloei is relatief kort, je geniet er zo’n zes weken van, maar de bloemen zijn uitstekend geschikt als snijbloem. Hoewel ranonkels vaste planten zijn en je de knollen kunt drogen en het jaar daarop opnieuw kunt planten, bloeien ze niet betrouwbaar voor een tweede keer. Je kunt ze daarom het beste als eenjarigen behandelen en na één seizoen weggooien.

Ranonkels doen het goed in zowel potten als in de vollegrond. Heb je zware tuingrond? Dan verdienen potten de voorkeur, want ranonkels hebben goed doorlatende grond nodig om goed te groeien. Gebruik in potten turfvrije, universele potgrond gemengd met ongeveer een kwart grof grit of perliet. Zet de potten op grind of iets van de grond af, zodat overtollig water gemakkelijk weg kan lopen.

Plant je ranonkels in de vollegrond, voeg dan grind of grit toe aan de bodem van het plantgat om de afwatering te verbeteren. Verhoogde bedden zijn ideaal om ranonkels te kweken, omdat de grond daar doorgaans al goed doorlatend is.

Kies een zonnige plek die beschut is tegen koude wind. Als je de knollen in het najaar plant, zet ze dan in potten op een overdekte plek en kweek ze binnen verder tot al het gevaar voor vorst geweken is.

Het plantmoment van ranonkelknollen hangt af van of je ze overdekt of buiten plant:

Plant ranonkelknollen in het najaar overdekt om ze de volgende zomer te laten bloeien. Week de knollen eerst 24 uur in water voordat je ze plant. Zet ze met het puntige, klauwachtige deel naar beneden in de grond. Plant ze op een diepte van 5 cm en met een onderlinge afstand van 10 cm in zaaitrays of kleine potten.

Verplaats de planten zodra het risico op vorst geweken is naar een beschutte, zonnige plek in vochtige maar goed doorlatende grond. Gooi de planten weg zodra de bloei voorbij is.

Kweek je ranonkels overdekt, zorg dan dat de omgeving koel blijft. Verwarm de kas of serre alleen voldoende om de temperatuur net boven het vriespunt te houden. Breng de planten in de lente naar buiten zodra de kans op vorst voorbij is, voor een mooie vroege zomerbloei.

Geef regelmatig water zodra de eerste groei verschijnt en probeer de potgrond vochtig te houden. Pas wel op dat je niet te veel water geeft, want ranonkels zijn gevoelig voor wortelrot.

Geef je ranonkels voeding zodra de bloemknoppen zich beginnen te vormen. Gebruik hiervoor een vloeibare meststof met een hoog kaliumgehalte en geef dit om de tien tot veertien dagen.

Verwijder uitgebloeide bloemen regelmatig om de plant te stimuleren nog meer bloemen te produceren.

Wanneer je de bloemen wilt oogsten als snijbloem, pluk ze dan voordat ze volledig open zijn. Zo geniet je van de langste levensduur in de vaas.

Zaai de zaden in september in kleine potten of zaaitrays met losse vakjes en dek ze af met een dun laagje potgrond. De zaden hebben een temperatuur van ongeveer 15 °C nodig om te ontkiemen. Ook moeten ze de hele winter vochtig worden gehouden. Verpot de zaailingen wanneer ze vier echte bladeren hebben. Hoewel je ranonkels op deze manier kunt kweken, is het een stuk makkelijker om ze uit knollen te laten groeien.

Gele bladeren en rottende knollen zijn een symptoom van doorweekte grond of potgrond. Geef niet te veel water en wees vooral voorzichtig bij het water geven van ranonkels in potten, aangezien ze erg gevoelig zijn voor wortelrot. Verwijder eventuele gele bladeren en laat de potgrond uitdrogen, de plant zou zich daarna moeten herstellen.

Grauwe schimmel (Botrytis) wijst op een gebrek aan ventilatie rondom de planten. Je kunt grijze tot bruine schimmel opmerken op de bladeren, knoppen of bloemen van de plant, en deze kunnen verschrompelen. Verwijder aangetaste bladeren en bloemen onmiddellijk en gooi ze weg (niet op de composthoop). Als je ze in een kas kweekt, zorg dan voor meer ventilatie om de luchtvochtigheid te verlagen.

Ranunculus asiaticus is de soortnaam voor de ranonkel die je vaker als tuinvariant tegenkomt. Kruisingen hiervan zijn erg populair om potten te vullen met zomerse kleuren. Enkele mooie soorten zijn:

Hoewel ranonkels knolgewassen en vaste planten zijn, komen ze niet elk jaar terug. Er zijn misschien wat knollen die opnieuw groeien, maar ze zullen niet betrouwbaar opnieuw bloeien. Ze worden daarom meestal als eenjarigen behandeld en gebruikt voor in borders of als snijbloem.

Ranonkels zijn half-winterhard en het klimaat in Nederland en België betekent dat je er niet op kunt vertrouwen dat ranonkels zich vermenigvuldigen of opnieuw bloeien.

Ja, ranonkel is giftig voor mensen en dieren. Het sap van de plant kan de huid irriteren. Ook bij het opeten van de plant kan de plant irritatie veroorzaken met de gevolgen van dien. Pas daarom op als je knaaggrage huisgenoten hebt.